تذكرة الشعراء ( فارسي ) — الصفحة ١٩٥

[ « 20 » ] [ امين سمرقندى ]

- صلّى اللّه عليه و سلّم « 1 » - : « الشّفقة نصف الايمان . »

شفقت نيمه‌اى ز ايمان است * شفقت عادت مسلمان است

* * *

هركه را رحم و مهربانى نيست * ز آدميّت در او نشانى نيست

بدان كه كمال شفقت ، ايثار است و معناى ايثار ، اختيار مراد غير است بر مراد خويش ، با وجود احتياج .

نظم :

نصيحتى ز سر اعتقاد خواهم كرد * به گوش جان شنو ار با سخن سرت باشد

مراد خويش ، تو ايثار نامرادى كن * كه تا مراد دو عالم ميسّرت باشد

فقير از زمان صرف و نحو دانى ، تا اوان فقه و حديث‌خوانى ، به مشاركت ملازمان ايشان ، حاضر مىشد ؛ هرگز در اين مدت ، امرى كه ملايم طبيعت نباشد ، از ايشان مشاهده ننمود .

روزى اين فقير ، از مكنوزات خاطر دريا مقاطر ايشان ، مستدعى گرديدم ، اين مطلع را كه از فحواى اين مضمون خاص مستفاد مىگردد ، لطف نمودند :

مطلع :

اسير عشقم و هدهد شده است ، واقف حال * به خط كوفه نوشته است ، شرح‌حال به بال

* * *

حُسن اين نظم از بيان مستغنى است * بر فروغ خور ، كه مىجويد دليل

آفرين بر كلك نقاشى كه داد * بكر معنا را ، چنين حسن جميل

و ملّا اشكى به فقير گفت كه : اين مطلع رنگين نيز ، از ايشان است :

مطلع :

نيست دندان آن‌كه از زخم زبانش خون شده * دانهء نارى است ، از عكس لبش گلگلون شده

روزى اين كمينه ، به تقريبى اين مطلع را در مجلس سامى عمدة الامرا ، مربّى العلما ،

( 1 ) . در نسخهء استنساخ شده : ( رسول الله عليه ) .