تذكرة الشعراء ( فارسي ) — الصفحة ١٤٣

[ « 3 » ] [ ابدال سلطان سمرقندى ]

غزل :

دارم رخى به زردى ، چون زر به كار يارم * از آه ديده سردى ، دل در غبار دارم

نازم كشيد از دل ، آهى به جان مايل * هرگز نديد قايل ، دم جز بخار نارم

يارم غم است و پستى ، حاصل ز تنگدستى * جعد صنم به مستى ، دام شكار يارم

زارم هزاردستان ، جويم به هرگلستان * يك بلبلى كه از جان ، بيند هزار زارم

بارم سرشك چندان ، طالب به مهر جانان * كز لعل نبود آسان ، بىغم شمار بارم

كارم به سينه‌كارى ، در عشق تخم‌زارى * بنگر به عين يارى ، نيكو مدار كارم

يارم چو عشق‌بازم ، بىشك اگر گدازم * چون « خاتمى » كه سازم ، دل را نثار يارم

رباعى مصنوعى كه ، به عمل ترشيح بيرون مىآيد .

فرد : مثمن :

دارم رخ زرد و زار از درد اى دل * جانم جز غم نديد ، هرگز حاصل

مثلث : مربع :

جعد صنم مست ، مجو ، هست بلا * مسكين‌طلبى ، به عشق بينى مشكل

بيتى كه از قوافى حاصل مىشود و مرصّع است ، اين است :

به كار يارم ، غبار دارم ، بخار نارم ، شكار يارم * هزار زارم ، شمار بارم ، مدار كارم ، نثار يارم

قطعهء مدح امارت پناهى اين است :

قطعه :

مير ارباب مروّت به سخا * ديدهء اهل معانى به سخن

باد نو بردهء بارش انجم * از سر ديد درين دير كهن

مخفى نماند ، حروفى كه به سرخى بر زبر كلمات غزل نوشته شده ، تركيب قطعهء مدح مىشود و رقمى كه از هندسهء بالاى آن حرفها ، مرقوم است ، نشانهء حروف چهارگانه ، قطعه شد ، تا واضح باشد آنچه رقم يكى ، يافته حرفهاى مصرع اول است و آنچه رقم دو ، يافته حرفهاى مصراع دوم است و آنچه رقم سه ، يافته است حروف مصراع سوم و آنچه رقم چهار ، يافته حروف مصراع چهارم است . سبب گفتن اين نوع غزل ، آن است كه ، به