فهرست منتجب الدين — الصفحة ٣١٣

تعليقات

قال أبو الفضل : ورأيت له في دار كتب ابنه أبى القاسم بن عباد

بالري كتابا في " احكام القرآن " ينصر فيه مذهب الاعتزال استحسنه

كل من رآه .

صاحب " مجمل التواريخ " بعد از بيان اوضاح وأحوال أواخر

دولت ديالمه ( آل بويه ) گفته ( صفحه 403 - 404 ) .

تا خداى تعالى سلطان محمود بن سبكتكين را رحمه الله بر ايشان

گماشت ، وبرئ آمد با سپاه وروز دوشنبه تاسع جمادى الأولى سنه

عشرين وأربعمائة ايشان را جمله قبض كرد ، وچندان خواسته از هر

نوع بجاى آمد ، كه آن را حد وكرانه نبود ، وتفصيل آن در فتح نامه

نوشته است ، كه سلطان محمود به خليفة القادر بالله فرستاد ، وبسيار دارها

بفرمود زدن ، وبزرگان ديلم را بر درخت كشيدند ، وبهرى را در

پوست گاو دوخت وبه غزنين فرستاد ، ومقدار پنجاه خروار دفتر

روافض وباطنيان وفلاسفه از سراهاى ايشان بيرون آورد ، وزير

درختها آويختگان بفرمود سوختن إلى آخر ما قال .

ابن أثير در " كامل " ضمن بيان حوادث سال چهار صد وبيست

هجرى تحت عنوان " ملك يمين الدولة ( محمود بن سبكتكين ) الري

وبلد الجبل " در طي ذكر كارهائى كه سلطان محمود انجام داده

گفته است :

وصلب من أصحابه الباطنية خلقا كثيرا ، ونفى المعتزلة إلى

خراسان ، واحرق كتب الفلسفة ومذاهب الاعتزال والنجوم ، واخذ

من الكتب ما سوى ذلك مائة حمل .

خواند مير در روضة الصفا تحت عنوان ذكر حكومت مجد الدولة

بن فخر الدولة ابن بويه بعد از ذكر وقايعى كه موقع ورود سلطان

محمود برى روى داده است گفته ( 4 / 53 نسخه مطبوعه به سال 1266 )

گويند كه در كتب خانه مجد الدولة كتب بسيار بود آنچه مشتمل

بود بر سخنان حكما وأهل اعتزال به موجب فرمان سوخته گشت ،

وباقي را بخراسان بردند .