مجمع الفصحاء ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٦٢١

پندنامهء نوشيروان

طريق انتخاب و شايستهء اين خجسته كتاب لهذا اين چند بيت از آن نامه در اين دفتر مزيد دانش دانايان را تحرير مىپذيرد :

پندنامهء نوشيروان

پندنامهء نوشيروان

سپاس از خداوند چرخ بلند * كه در دل نگنجد ازو چون و چند

جهان‌آفرين كردگار سپهر * فروزندهء پيكر ماه و مهر

نگارندهء گنبد گوژپشت * نمايندهء راه نرم و درشت

بجز بندگى مر تو را كار نيست * بدين پرده اندر تو را بار نيست

نهالى ز دانش بكارم همى * خرد را بر او برگمارم همى

كه چون گشن گردد ورا شاخ و نرد * ازو بهره گيرد خردمند مرد

چو دانش بود با خرد بهترست * كه كانست دانش خرد گوهرست

كسى كو تن خويشتن را شناخت * به ميدان كام اسب اقبال تاخت

ز دانا توان يافت آرام دل * ز نادان نيابد كسى كام دل

ببايد پذيرفت پند حكيم * كه پند حكيمان به از زر و سيم

چنين گفت فرزانهء پيش‌بين * كه برگشت بسيار گرد زمين

هرآن‌كو پذيرندهء پند نيست * بجز از در خوارى و بند نيست

ز ناگفتى هركه باشد خموش * دلش از شنيدن نيايد به جوش

ز گفتار بيهوده جز رنج نيست * چو خاموشى اندر جهان گنج نيست

هرآن‌كو كند كار ناكردنى * بود بر ره كيش اهريمنى

ز ناكردنى كارها دور باش * خرد پادشا كن تو دستور باش

نكوهيده باشد بر خلق دزد * بود كشتن دزد بر خلق مزد

بدزدى مكن دست هرگز دراز * اگر چند باشى اسير نياز

از اول درخت جوانه به كار * پس آنگه كهن را همى برزكار

يكى نانشانده يكى بركنى * بود بىگمان خويشتن دشمنى

بدين حسب و اين حال و اين داورى * يكى بيت گويد نكو عنصرى