مجمع الفصحاء ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٤
93 قبائيان
و له
و له
گل شاه نشاط آمد و مى مير طرب * زان روى بدين دو مىكنم عيش طلب
خواهى كه درين بدانى اى ماه سبب * گل رنگ رخت دارد و مى رنگ دو لب
و له
و له
شش چيز در آن زلف تو دارد مسكن * پيچ و گره و بند و خم و تاب و شكن
شش چيز دگر از آن نصيب دل من * عشق و غم و درد و رنج و تيمار و حزن
93 قبائيان
93 قبائيان
از اولاد ملك بيغو بن طغان بوده كه معاصر سلطان محمود غزنوى بود و به عدل و انصاف معروف چنان كه خواجه نصير الدّين طوسى به تقريبى فرموده كه پيغوى بن طغان حكمران [ قباى ] تركستان در اواخر عمر از گرانى گوش و استماع نكردن عرايض دادخواهان گريستى و آخر بر آن مقرر كرد كه دادخواه ، جامهء سرخ پوشد تا از ميان خلايق پيش خوانده به تحقيق حال وى پردازد .
على الجمله وى را پنج پسر پس از وى بماند و يكى از ايشان را طبع موزون بوده از اوست :
ما پنج برادريم كز يك پشتيم * در قبضهء روزگار پنج‌انگشتيم
چون فرد شويم در نظرها علميم * چون جمع شويم بر دهنها مشتيم
در تواريخ نگاشته‌اند كه وقتى سلطان محمود از ايشان پس از تسخير ماوراءالنهر خراج خواست ايشان اين قطعه گفته به سلطان فرستادند :
ما پنج برادر از قباييم * دريادل و آفتاب‌راييم
ما ملك زمين همه گرفتيم * اكنون به تفكر سماييم
گر چرخ به كام ما نگردد * چنبر ز همش فروگشاييم
چون اين قطعه به‌نظر سلطان محمود غزنوى رسيد دانست كه غرورى در مزاج و دماغ آنان از