مجمع الفصحاء ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٠.٢٠
مجالس النفائس
التفات و توجه محققان و تذكره‌نويسان قرار گرفته و داراى ارزش و اعتبار بسيارست همچنين در تصحيح ديوان اين استادان نيز به كار مىآيد .
تذكرة الشعراء دولتشاه
تذكرة الشعراء دولتشاه
يكى از تذكره‌هاى معروف ديگر كه همواره مورد توجه بوده است كتاب تذكرة الشعراست تأليف امير دولتشاه پسر علاء الدوله بختيشاه غازى سمرقندى محتوى ترجمهء زندگى و شرح حال و شعر شاعران و خلاصهء تاريخ پادشاهان . اين تذكره مشتملست بر مقدمه و هفت طبقه و خاتمه و مؤلف در آغاز كتاب دربارهء تقسيم‌بندى آن چنين مىنويسد :
« اين كتاب را بر طريق طبقات الافلاك بر هفت طبقه قسمت نموديم كه در هر طبقه ذكر بيست فاضل تخمينا مسطور باشد و مقدمه و خاتمه بر اين طبقات افزوديم كه مقدمه تذكرهء شعراء عرب باشد با بعضى فوائد و خاتمه » اين كتاب در پايان سدهء نهم هجرت در 892 كه بعضى 896 خوانده‌اند تأليف شده است . نكته‌يى كه ذكر آن لازم به نظر مىرسد اينست كه اشتباه و خلط و لغزش درين تذكره بسيارست و محققان بصير با احتياط تمام اين مأخذ را مورد استناد و استفاده قرار داده‌اند و به علت كثرت اشتباه و غلط از اعتماد و اعتبار ساقط گرديده است .
مجالس النفائس
مجالس النفائس
يكى ديگر از تذكره‌ها كه شامل ترجمهء حال و شعر شاعران فارسى زبانست كتاب مجالس‌النفايسست كه بقلم مير نظام الدّين عليشير متخلص بنوايى بتركى جغتايى در ترجمهء شاعران و ادب‌پروران نامدار سدهء نهم هجرت در سال 896 تأليف شده است . امير عليشير از بزرگان و اديبان و شاعران و ادب‌پروران نامدار سدهء نهم هجرتست كه در ادب فارسى و تركى داراى مقامى ارجمندست و او را پدر ادب ترك خوانده‌اند . تذكرهء مجالس النفائس امير عليشير شامل ترجمهء شاعران معاصر مؤلفست مقدمه‌اى به زبان تركى بر كتاب خود نگاشت و در آن از بهارستان و مؤلف آن يعنى استاد و مرشد خود ملا عبد الرحمن جامى شاعر بزرگ و عارف نامدار سده نهم ياد كرد و كتاب خود را به ترتيب بهارستان او كه هشت روضه است بهشت مجلس تقسيم كرد . همچنين از تذكرة الشعراء و مؤلف آن امير دولتشاه بنيكى نام برد اگرچه در تذكرهء مجالس النفائس در ترجمهء شاعران بذكر نام و جاى تولد و سال مرگ و نقل يك مطلع و يك بيت اكتفا شده است ازآن‌جهت كه شامل اطلاعهايى دربارهء شاعران هم‌زمان مؤلف آنست داراى اهميت بسيارست و به‌همين‌جهت مورد توجه اديبان و بعضى محققان قرار گرفته و چند بار