رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٥٣٠

241 - شيخ اجل جمال الدّين ابو منصور حسن بن شيخ سديد الدّين يوسف بن على بن محمّد بن مطهر حلى قدس اللّه روحه الشريف

بخش است هزار اوّلش دليل بر اثبات مذهب ماست و بخش دومش ( هزار دوم ) دليل بر ابطال مذهب غير ما مىباشد .

آثار علامه قدّس سرّه همگى مورد توجه اعلام شيعه بوده ، و ارشاد و قواعدش بيشتر مورد توجه بزرگان و دانشوران قرار گرفته است و شروح و حواشى بسيارى بر آن‌ها نوشته شده است . از جمله شروح و حواشى بر ارشاد عبارت است از : روض الجنان فى شرح ارشاد الاذهان شهيد ثانى رحمه اللّه كه شرح كتاب طهارت و صلات آن به پايان رسيده است . الهادى الى الرشاد فى شرح الارشاد كه از مؤلف آن اطلاعى ندارم « 1 » و اين اثر را كه از بهترين شروح است در نزد فاضل هندى ديده‌ام و نسخه كهنى بوده است .

شرح فخر الاسلام فرزند مؤلف است كه آن را هم نزد فاضل هندى و ديگران ديده‌ام .

شرح ملا احمد اردبيلى « 2 » و غاية المراد فى شرح نكت الارشاد شهيد اوّل .

حواشى شهيد ثانى ، كه از اوّل كتاب تا آخر آن بوده ، ليكن اين حواشى بر خود كتاب تدوين شده ، و در كتاب مستقلى گرد نيامده است . حاشيه شيخ على كركى ، ( كه به انجام نرسيده و تا اواسط كتاب تجارت تدوين شده است ) ، حواشى ، شيخ عبد العالى فرزند شيخ على كركى ، ذخيرة العماد كه شرح استاد فاضل ما ( ملا محمّد باقر سبزوارى ) است كه كتاب عبادات آن به اتمام رسيده است .

و ديگرى شرحى است كه نسخه‌اى از آن در اختيار ما مىباشد . شرح ملا عبد اللّه شوشترى ، شرح ملا غياث الدّين جمشيد كاشى كه پيشواى

( 1 ) - در 25 الذريعة احتمال داده است كه شرح مزبور از آثار شيخ ابراهيم بن سليمان قطيفى باشد - م . ( 2 ) - شرح مزبور به نام مجمع الفائدة و البرهان بوده كه در اين روزگار به طبع رسيده است و جمعى از فضلاى به نام قم ايدهم اللّه ، مقدمه و پاورقىهاى مفصلى بر آن نوشته‌اند و ترجمه مفصلى از علامه محقق اردبيلى بدان افزوده‌اند - م .