رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٥٢٧
241 - شيخ اجل جمال الدّين ابو منصور حسن بن شيخ سديد الدّين يوسف بن على بن محمّد بن مطهر حلى قدس اللّه روحه الشريف
فاضل عسقلانى كه از دانشوران عامه است در كتاب الدرر الكامنه فى احوال اعلام المائة الثامنة ، دوبار از علامه نام برده است . يكى در اثناى اسامى حسن و گويد ، حسن بن يوسف بن مطهر حلى جمال الدّين ، مشهور به ابن مطهر اسدى شرح حال او در ذيل حسين نامان خواهد آمد .
بار ديگر در ذيل حسين نامان گويد ، جمال الدّين حسين بن يوسف بن مطهر حلى معتزلى شيعى وى ، سال 604 و اندى متولد شد و مدتى در محضر نصير طوسى به سر برد و به فراگرفتن علوم عقليه پرداخت و در اين رشته به مهمات رسيد و در فن اصول و حكمت آثارى به‌وجود آورد و اموال و غلامان و نوادگانى داشت .
وى رياست شيعيان حله را عهده‌دار بود و نيز آثار او شهرت يافت و گروهى از مدارج علمى او بهره‌ور شدند و شرحى كه بر مختصر ابن حاجب نوشته ، در كمال خوبى است . و به شايستگى از حل الفاظ و تقريب معانى آن برآمده است . در فقه اماميه آثارى به يادگار گذاشته ، و بناى محكم آن را استوار ، و مردم را به حقيقت آن دعوت كرده است . كتابى در امامت نيز تأليف كرده است كه ابن تيميه در ردّ آن ، كتابى به نام « الرد على الرافضى » نوشته است .
وى به خوبى و پسنديدگى از عهده رد آن برآمده است جز اينكه ، در پاره‌اى از مواضع لغزشى داشته ، و احاديث آن را مردود شناخته است .
شيخ تقى الدّين سبكى در ضمن اشعارى عليه او برخاسته است از جمله گويد :
و ابن المطهر لم تطهر خلائقه * داع الى الرفض غال فى تعصبه
و لابن تيميه ردّ عليه به * اجاد فى الرد و استيفاء اضربه
پسر مطهر عالمى است كه به پسنديدگى اخلاق خويش اقدام نكرده مردم را به ترك فلان و فلان دعوت كرده و غلوى در تعصب داشته پسر