رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٤٩٥
241 - شيخ اجل جمال الدّين ابو منصور حسن بن شيخ سديد الدّين يوسف بن على بن محمّد بن مطهر حلى قدس اللّه روحه الشريف
هلاكو خان بن تولى خان بن چنگيز خان بوده است . و پس از اين در ذيل كلام قاضى نور اللّه در مجالس المؤمنين بدان اشاره خواهيم كرد و در نتيجه تغيير حالى كه به بركت علامه حلى رحمه اللّه براى او اتفاق افتاد دستور داد سكه و خطبه را عوض كنند و اين پيشامد در سال پنجم سلطنت الجايتو و برابر با سال 708 هجرى بوده است و به فرمان او خطبه به نام اهل بيت عليهم السّلام ايراد مىشده است و اسامى شريفه خاندان پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله ، زينت سكه‌هاى رايج قرار گرفت .
پيش از آنكه سلطان محمّد به اريكه پادشاهى برقرار گردد طايفه‌هاى چنگيزى مدت پنجاه سال به مناقشه و مبارزه مىگذراندند و به مجردى كه سلطان محمّد به اريكه سلطنت رسيد ، همهء طوايف مختلف مغولى از وى اطاعت كردند و نامه‌ها به او نوشتند و پيام‌هاى اطاعت خود را به وى ابلاغ كردند و نزاع و جدال از ميانشان رخت بربست .
در تاريخ روضهء اولو الالباب كه معروف به تاريخ بناكتى است مىنويسد : ازآن‌پس كه مغول‌ها نزاع و جدال فىمابين خود را رفع كردند مرام جهان‌دارى سلطان محمّد را مبارك و ميمون دانسته ، به اطلاع او رسانيدند كه سزاوار است به نام الجايتو ملقب شود زيرا ، « الجايتو » به واژه تركى به معنى ، سلطان كبير و مبارك پى است و اين لقب براى او برقرار شد .
يكى از شاگردان شهيد در ضمن فايده‌اى كه ايراد كرده ، كيفيت فراگيرى علم را از روزگار شهيد تا منتهى به خداى متعال بشود ، بدين كيفيت ابراز داشته است .
شيخ شهيد از شيخ فخر الدّين ، علوم الهى را فراگرفته و او از پدرش جمال الدّين حسن بن يوسف بن مطهر آموخته ، و اضافه كرده است :
علامه ، يكتاى زمان و نادرهء دوران بود كتاب‌هايى را در علوم مختلفه تأليف كرده كه مانند آن‌ها از ديگر اعلام به ظهور نرسيده است به ويژه ، در