رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٤١٧
157 - سيد جليل ناصر الدّين حسن بن على بن حسن ( حسين ) بن على بن عمر اشرف بن على بن حسين بن على ابى طالب عليه السّلام معروف به ابو محمّد اطروش شهيد
پس از اين در شرح حال سيد مرتضى خواهيم گفت كه مادر او و برادر ارجمندش سيد رضى ، فاطمه دختر حسين بن احمد بن حسن ناصر الحق اطروش صاحب الديلم است و هموست كه به ازدواج شريف نقيب طاهر اوحد ذو المناقب ، ابو احمد حسين پدر سيد مرتضى و سيد رضى درآمده است و اين دو بزرگوار از آن سيده طاهره به‌وجود آمده‌اند .
و همچنين به زودى در شرح حال سيد مرتضى مىگوييم ، مؤلف عمدة الطالب ، نسب ناصر الحق را جورى ايراد كرده ، كه منافى با اظهار ديگران مىباشد به ويژه مخالف با كلام صاحب المجدى است و من اعتمادم به كتاب مجدى بيشتر از كتاب عمدة الطالب است ؛ زيرا بصيرت او در نسب‌شناسى بيشتر از مؤلف عمدة الطالب مىباشد علاوه بر اينكه وى ، مقدم بر مؤلف عمده است .
پس از اين مىگويم سيد مرتضى در آغاز مسائل الناصريات مىنويسد « 1 » .
( 1 ) - مطالبى را كه مؤلف قدّس سرّه از آغاز مسائل ناصريات در اينجا ياد كرده نظر به اينكه در چاپ مطبوع موجود نبوده و مفقود گرديده اينجانب خلاصه‌اى از آن را در اين پاورقى ترجمه مىكنم پس از حمد خدا مىنويسد : مسائل فقه الناصر رضى اللّه عنه در اختيار من قرار گرفت و به شرح و بيان موافق و مخالف آن پرداختم و من به تبيين اثر اين فاضل بارع كرم اللّه وجهه احق و اوّلى هستم زيرا او جد مادرى من است چه آنكه مادرم فاطمه دختر ابو محمّد حسن بن ابو الحسين احمد سپه‌سالار پدرش ناصر كبير ابو محمّد حسن است و ناصر اصل من و دودهء من است و نسب او نسبى است كه فضيلت و نجابت و رياست او را به خود اختصاص داده است پس از اين به ترجمه اجمالى اجداد خود پرداخته از جمله ابو محمّد حسن معروف به ناصر پدر و مادرش را كه بزرگوارى معظم بوده و در روزگار معز الدوله مىزيسته و سيد مرتضى او را ديده سال 368 در بغداد درگذشته است و سال 362 كه پدر سيد از نقابت اعتزال جسته به جاى او به نقابت نامزد شده و پدر او ابو الحسين احمد سپه‌سالار لشكر پدرش ناصر الحق بوده مردى فاضل و دلاور و نجيب بوده و مقاماتى داشته است كه جاى ذكر آن‌ها نمىباشد و اما ابو محمّد ناصر كبير فضيلت و علم و زهد و نقابتش از خورشيد روشن‌تر بوده و او كسى است كه اسلام را در سرزمين ديلم رواج داد و مردم را از صراط گمراهى به شاهراه هدايت راهنمايى كرد و از جهل به علم گرايش داد و سيرت جميل او بيشتر از آن است كه به شماره آيد و ظاهرتر از آن است كه پوشيده باشد و كسى كه طالب سيرت پسنديده او باشد بايد آن را از محال مربوط به آن به دست آورد بارى مسائل الناصريات مشتمل بر دويست و هفت مسأله در مسائل فروع