رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٤٠٤
157 - سيد جليل ناصر الدّين حسن بن على بن حسن ( حسين ) بن على بن عمر اشرف بن على بن حسين بن على ابى طالب عليه السّلام معروف به ابو محمّد اطروش شهيد
پدرم گفته است محمّد بن احمد در روزگار معتمد عباسى در قم به چنگ و دندان گرگ طبيعت عبد العزيز بن دلف عليه و على آبائه و على خصماء آل محمّد آلاف اللعان افتاد و به فرمان او ميل به جراحات بدنش فرو كردند و با سختترين شكنجه او را به شهادت رسانيدند . و اين پيشآمد از درستترين روايات است . و روايت ديگر آنكه در جنگى كه در روزگار مستعين اتفاق افتاد جنابش را شهيد كردند و قول صحيح همان قول اوّل است .
و محمّد بن حسن فرزندى داشته است به كنيه ابو الحسين كه نامش احمد بوده « 1 » ، و در بغداد در كنار نهر عيسى به شهادت رسيده و به طبرى شهرت داشته است و استاد ما ابو الحسن محمّد بن محمّد اظهار داشته ، نوادگانى از طبرى موجود مىباشد .
و جعفر بن حسن كه فرزند ديگر حسن بن على بود در روزگار مأمون توليت صدقات مدينه را عهدهدار بود و به لقب ديباجه شهرت داشت . و مادرش محمّديه بود و برادران مادريش طاهر بن محمّد نفس زكيه است و از ايشان است ابو جعفر محمّد قزوينى ، نقيب بصره . ابن حمزه ملقب است به ، ستين بن محمّد بن حسن بن محمّد بن جعفر بن حسن بن على بن عمر ابن على بن حسين بن على بن ابى طالب عليه السّلام .
نقيب بصره چند فرزند داشت كه پيش از اين نام برده شدهاند . ( مراد كتاب مجدى ) است . و نقيب برادرى داشته است به نام ابو الفضل محمّد بن حمزه كه او را ابن ستين مىگفتند . نوادگان او در بغداد بودهاند . از آنهاست شريف جليل امجد ، ابو الحسن مهدى و برادرش شريف وجيه اتقى ذو الرفعتين ، ابو على نقيب بصره كه من با او علاقه دوستى داشتم و شناساى يكديگر بوديم و در خوزستان مىزيست و اين دو برادر را ابن شجرى
( 1 ) - عمدة الطالب مىنويسد : ابو جعفر محمّد بن حسن دو فرزند داشته است به نامهاى احمد اعرابى سابق الذكر و ديگرى محمّد اخرس و هر دو هم فرزند داشتهاند از نوادگان احمد ابو الفضل على مجل و از آنهاست مانكديم بن محمّد - م .