رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥٥

142 - سيد ابو محمّد حسن بن على بن حمزة بن محمّد بن حسن بن محمّد بن على بن محمّد بن يحيى بن زيد بن على بن الحسين زين العابدين عليه السّلام الحسينى العلوى اقساسى كوفى

ابن كثير شامى در تاريخش مىنويسد : ابن اقساسى ، در كوفه متولد شده و همان‌جا رشد كرده و سراينده‌اى توانا و از خاندان ادب و رياست و جوان‌مردى بوده است . او به بغداد آمده و چكامه‌هايى در مدح المقتفى و المستنجد و فرزندش المستضيء و فرزند ديگرش الناصر سروده و از طرف الناصر نقابت سادات عراق را به عهده داشته و اين منصب از سوى او به وى واگذار شده است . وى ، پيرمردى باهيبت و باابهت بوده و بيش از هشتاد سال عمر كرده و سال 593 هجرى درگذشته است « 1 » .

مؤلف گويد : در تاريخ وفات سيد ابو محمّد حسن اشكالى است و آن اين است كه ، هرگاه سيد ابو محمّد پدر سيد ابو الحسن محمّد باشد و سيد ابو الحسن در روزگار سيد مرتضى مىزيسته و به نيابت او سال‌هايى چند ، عهده‌دار امارات حاج بوده و سيد مرتضى سال 436 هجرى رحلت كرده چگونه ممكن است ، پدر ابو الحسن يعنى ابو محمّد سال 593 هجرى درگذشته باشد .

پس ظاهر آن است كه ابو محمّد و ابو الحسن نام دو تن از اعلام سادات باشند كه با يكديگر ارتباط ابوت نداشته باشند و همين معنا هم ايجاب كرده كه قاضى نور اللّه در مجالس در ذيل ترجمه سيد محمّد او را والد ابو الحسن معرفى نكرده و همچنين در تذكره سيد ابو الحسن اظهار نكرده كه وى فرزند سيد ابو محمّد است ( فتأمل ) .

( 1 ) - ابن كثير در مجلد 13 ، البداية و النهايه پس از شرح فوق مىنويسد : سيد سال 593 فوت كرده و ابن ساعى قصايد بسيارى از وى نقل كرده ، از جمله چند بيت زير است : اصبر على كيد الزما * ن فما يدوم على طريقه سبق القضاء فكن به * راض و لا تطلب حقيقه كم قد تغلب مرة * و اراك من سعة و ضيقه ما زال فى اولاده * يجرى على هذى الطريقة - م .