رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٧

122 - شيخ ابو على حسن بن على بن احمد « 1 » بن عبد الغفار بن محمّد ابن سليمان بن ابان فارسى فسوى نحوى

اذا أشرف المحزون من رأس قلعة * على شعب بوان استراح من الكرب

هرگاه ، انسان اندوهگين ، از بلندى به دره بوان نظر اندازد از هرگونه كدورتى رهايى پيدا مىكند .

در لباب گويد : نوبندجان نام شهرى است از سرزمين فارس .

مهلبى در عزيزى گويد ، شهرهاى فارس به جهت جنوب و شمال منقسم مىشود .

شهرهاى جنوبى مشتمل بر دشت‌ها ، و شمالى مشتمل بر شهرهاى كوهستانى است و از شهرهايى كه در دشت است ، ارجان و نوبندجان و مهروبان و سنبير و كازرون و استخر و بيضا و دارابجرد است .

يكى از بصرىها گفته ، مسافرى كه از سيراف حركت مىكند از ساحل دريا عبور مىكند و مسير او منتهى مىشود به بندخان ، و آن قريه‌اى است در يك منزلى سيراف .

سپس از بندخان به جانب ناوبند حركت مىكند و ناوبند شهر آبادى است كه مسير دو روز راه از بندجان دور مىباشد . سپس ده منزل در كنار دريا حركت مىكند تا به كيش مىرسد و فاصله ميان جزيره كيش و هرمز كه در دريا واقع شده به اندازه سه روز راه است .

مهلبى در عزيزى گويد ، از شيراز تا سيراف شصت و اندى فرسخ راه جنوبى است و از شيراز تا اصفهان هفتاد و دو فرسخ شمالى است .

ابن حوقل گفته است : در ميان فارس و سيستان و خراسان و ديگر شهرها ، بيابانى است كه اين شهرها را دربر گرفته است و اين بيابان از جهت غربى حدود قومس ( دامغان و سمنان ) و رى و قم و كاشان ، و از طرف جنوب كرمان و فارس و مقدارى از اصفهان ، و از جانب شرق ، مكران و بخشى از سيستان و از سوى شمال ، حدود خراسان را در خود جاى داده