رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٠

[ مقدمه مترجم ]

جزرى در اللباب مىنويسد : جيران « به فتح جيم و سكون يا » نام يكى از دهكده‌هايى است كه در دو فرسخى اصفهان واقع شده است و بعضى از علماى منتسب به آن ديه را نام برده است .

آقاى رفيعى مهرآبادى در آثار ملى اصفهان ذيل محلات اصفهان مىنويسد اكنون جيران كه از ديه‌هاى جى بوده باقى است و از خلال اخبار مربوط به گذشتهء اصفهان برمىآيد كه محله‌اى هم ، مجاور آن ديه بوده كه جيران خوانده مىشده است .

و عده‌اى از محدثان و دانشمندان بدان محله منتسب بوده‌اند و در پاورقى همان بخش به يازده تن از معاريف آن محله اشاره كرده است از جمله صاحب رياض و پدرش ميرزا عيسى بيك كه پس از اين ، به يارى خدا به شرح حالش اشاره خواهيم كرد .

و افندى تقريبا شهرت عمومى اوست كه همگان او را بدين شهرت معرفى كرده‌اند و نيز بدين لقب موسوم مىدارند .

زهر الرياض مىنويسد افندى لفظ تركى جغتايى يا مغولى است و اين كلمه را به فتح همزه و فتح فا و نون ساكن ضبط كرده‌اند و بعضى هم آن كلمه را با الف ممدوده يعنى آفندى گفته‌اند و ليكن مشهور همان ضبط اوّلى است .

ريحانه اوّل مىنويسد : افندى تركى عثمانى است و به معناى سيد و مولا و صاحب و مالك و اهل‌قلم و قاضى و حاكم شرع مىباشد و كلمهء تعظيم و احترام است كه در موقع آقا و جناب و حضرت به كار مىبرند .

بارى تمام معانى كه براى لفظ افندى ذكر شد در خور صاحب رياض بوده است و شيخ محمّد على حزين در تذكره خود علت شهرت وى را به لفظ افندى چنين مىنويسد : آن‌گاه كه ميرزا عبد اللّه به بلاد روم افتاد علماى