رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٦١

141 - ابو القاسم اسماعيل بن ابو الحسن عباد بن عباس بن عباد بن احمد بن ادريس طالقانى ، معروف به صاحب كافى

كنت دهرا اقول بالاستطاعة * و ارى الجبر ضلة و شناعة

ففقدت استطاعتى فى هوى ظب * ى فسمعا للمجبرين و طاعة

روزگارى بوده كه به قانون اختيار سخن از آن مىگفتم و جبر را وسيله گمراهى و زشتى خويش مىانگاشتم . تا اينكه براثر فريفتگى آهويى كه دلبرم بود دست به دامن جبريها شده و از آن‌ها پيروى كردم .

و همان نويسنده در حق او گويد : صاحب ، چون ابرى بود كه باران فضيلت از آن مىباريد و در همهء فنون يد طولا داشت و مراتب ادب و ديگر علوم را از ابو الحسين ابن فارس و ابو الفضل بن عميد و ديگران فرا گرفت و آثار بسيارى از خود باقى گذارد از قبيل : وقف و ابتدا و عروض و جوهرة الجمهرة . . .

قسمتى از چكامهء او به شرح زير است .

من كمولاى على * و الوغى تحمى لظاها

من يصيد الصيد فيها * بالظبى حين انتظاها

من له فى كل يوم * وقعات لا تضاها

كم و كم حرب ضروس * جذ بالمرهف فاها

اذكروا افعال بدر * لست ابغى ما سواها

اذكروا غزوة احد * انه شمس ضحاها

اذكروا حرب حنين * انه بدر دجاها

اذكروا الاحزاب قدما * انه ليث شراها

اذكروا مهجة عمرو * كيف افناها شجاها

اذكروا امر براءة * و اصدقونى من تلاها

اذكروا من زوج * ه زهراء قد طابت ثراها

حاله حالة ه * ارون لموسى فافهماها