نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي ) — الصفحة ١٨٩

6 ) مولانا السيد نعمة اللّه الموسوى الجزائرى التسترى [ 1050 - 1112 ه . ق ] : « 1 »

بر پا شد به نحوى كه سبق ذكر يافت ، و در هر مسجد يكى از اعاظم طلبه را به امامت معين نمود و به وجود ذى جود آن بزرگوار ، محاسن شرع غرا در آن ديار رونق يافت و تا آن زمان اكثر مردم آن شهر ، جهال بىمعرفت بودند و در فرائض و سنن و قواعد شرع شريف ، فروگذاشت بسيارى مىشد ، حتى ذبيحه را به نفس نفيس به مردم تعليم فرمود . و الحق حقوق آن سيد والاتبار بر مردم آن بلاد از هدايت و ارشاد ، خارج از حوصلهء احصا و شمار است .

و از اعاظم تلامذهء او بودند مولانا محمد بن على النجار و مولانا محمد باقر بن محمد حسين سيد محمد شاهى و حاجى عبد الحسين گرگرى و قاضى نعمة اللّه بن قاضى معصوم ، و هريك از بركات انفاس قدسيهء آن حضرت به اعلىدرجهء تبحر و فضيلت رسيدند والى الآن تمامى فضلاى خوزستان و آن نواح نسبت تلمذ را به يك واسطه يا دوسه واسطه به آن جناب مىرسانند . از افاده و ارشاد مردم و تأليف و تصنيف دمى نياسود و به مواعظ و ارشادات مؤثره ، گمگشتگان تيه ضلالت را به جادهء مستقيم ، دليل و رهنما بود . مصنفات بسيارى از او در صحنهء روزگار به يادگار است والى الآن مصنفات او مقبول علماى عرب و عجم از هر ديار و فتاواى او معمول به فضلاى فضائل شعار است .

الحق كلام وحى نظامش به اعلىدرجهء متانت است .

از مآثر اقلام او است : شرح كبير تهذيب الاحكام مشتمل بر دوازده مجلد ، و بعد از آن تصرفات و اختصارات در آن نموده شرح صغير را كه رواجى تمام دارد در هشت مجلد اقتصار نمود .

3 - شرح استبصار سه مجلد ،

4 - شرح غوالى اللئالى دو مجلد ،

5 - انوار النعمانيه ،

6 - و نوادر الاخبار هريك دو مجلد ،

7 - رياض الابرار سه مجلد ،

8 - زهر الربيع دو مجلد ،

9 - قصص الانبياء ،

10 - شرح توحيد صدوق ،

11 - شرح احتجاج موسوم به قاطع اللجاج ،

12 - شرح عيون الاخبار ،

13 - شرح روضهء كافى ،

14 - شرح صحيفهء كبير و صغير ،

15 - شرح تهذيب النحو ،

16 - شرح مغنى اللبيب ،