معجم الأدباء ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥٣

284 - جعفر بن محمد بن احمد بن حدار [ 2 ] كاتب [ 3 ]

ابن حدار را سيصد تازيانه زد و عباس پيش رفت و دستها و پاهايش را ببريد و آن را از آن بلندى بر زمين افكند . منتوف و ابو معشر را نيز بدين گونه مجازات كردند ولى ديگران را همه تازيانه زدند . روزى چند نگذشت كه همه مردند .

صولى گويد كه احمد بن طولون ابن حدار را كشت و مثله نمود . و گويد خود به دست خود دستها و پاهايش را بريد . ابن حدار را است خطاب به يكى از دوستان [ 1 ] :

يا كسرويا فى القديم * و هاشميا فى الولاء

يا ابن المقفّع فى البيان * و يا اياسا فى الذّكاء

يا ناظرا فى المشكلات * المعضلات و يا ضيائى

ايها ، جعلت فداك * فيم طويتنى طىّ الرّداء

و تركتنى بين الحجاب * اعوم فى بحر الجفاء

و نيز از اوست [ 2 ] :

جاءت بوجه كانّه قمر * على قوام كانّه غصن

ترنو بعينين من يعانيها * من وسن فى جفونها وسن

حتّى اذا ما استوت بمجلسها * و صار فيه من حسنها وثن

غنّت فلم تبق فىّ جارحة * الا تمنّيت انّها اذن

[ 1 ] حاصل معنى : اى آنكه به نژاد ساسانى هستى و در ولاء هاشمى ، اى آنكه در سخن ابن مقفع هستى و در ذكاوت و هوش اياس . اى آنكه در حل مشكلات و معضلات مىنگرى . اى روشنايى راه من ، فدايت شوم چگونه مرا چون رداى خود پيچيدى و به يك سو افكندى و مرا رها كردى تا در گردابهاى درياى جفا و ستم غوطه‌ور گردم . [ 2 ] حاصل معنى : با چهره‌اى چون ماه آمد و با قامتى خدنگ چونان يك شاخهء تر و تازه و با چشمانى خواب‌آلود به اسير خود مىنگريست و در جايگاه خود قرار گرفت . در آن هنگام به زيبايى چون بتى شده بود . آواز برداشت و در من عضوى نماند كه آرزو مىكردم كه اى كاش گوش مىبود .