معجم الأدباء ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٠٤

73 - احمد بن حسن بن اسماعيل ابو عبيد الله سكونى [ 3 ]

فحلّ بهم منه ما يكرهونا * فليت السفينة لم تأتنا

و غرّقها الله و الرّاكبينا

و اين قصيده‌اى بلند است كه در آن جنگ را وصف كرده است [ 1 ] .

محمد بن اسحاق نديم در كتاب خود از او ياد كرده و گفته است كه از آثار اوست :

كتاب المسالك و الممالك ، كتاب اسماء الخلفاء و كتابهم و الصحابة ، كتاب مغازى البحر في دولة بنى هاشم و ذكر ابى حفض صاحب اقريطش ، كتاب القبائل ، كتاب الاشراف ، كتاب ما نهى النبي صلى الله عليه و سلّم عنه ، كتاب ابناء السّرارى ، كتاب نوادر الشّعراء ، كتاب مختصر كتاب البطون ، كتاب مغازى النبي صلى الله عليه و سلم و سراياه و ازواجه ، كتاب اخبار ابى العباس ، كتاب الاخبار و النّوادر ، كتاب السّجية [ 2 ] و البريد ، كتاب النّسب ، كتاب الحلائب و الرّهان ، كتاب جمهرة نسب الحارث بن كعب و اخبارهم فى الجاهليّة .

73 - احمد بن حسن بن اسماعيل ابو عبيد الله سكونى [ 3 ]

ابو عبد الله از علماى انساب بود و از خواص مكتفى و سپس مقتدر . ابو الحسن محمد بن جعفر بن النجار كوفى در تاريخ كوفه از او ياد كرده است . گويد كه وى از ثعلب ادب آموخت . شيرين گفتار بود و شيرين مىنوشت و به خود متكى بود ( اين عين سخن ابن النجّار است ) .

همو از ابو عبيد الله احمد بن حسن روايت كند كه ابن عبده [ 4 ] نسّابه مىگفت :

نسب شناسان نسب عرب را به حقيقت نمىشناختند تا آنگاه كه كميت نزاريات را سرود و بسا چيزها كه بدان آشكار شد . من در شعر او نظر كردم هيچ‌كس را داناتر از او به عرب و ايّام عرب نديدم . ابو عبيد الله گويد و چون چنين ديدم شعرهايش را گردآوردم و آن شعرها مرا در تصنيف ايام عرب بسى يارى كرد .

من از ابو عبد الله كتابى در نامهاى آبهاى عرب ديدم كه بخشى از آن را نقل كردم [ 5 ] .

[ 1 ] طبرى شانزده بيت از اين مرثيه را ذكر كرده 3 : 1540 - 1541 . [ 2 ] الفهرست : الشحنه . [ 3 ] الوافى 6 : 309 ( از ياقوت ) . [ 4 ] شرح حال او در الوافى 6 : 305 و بغية الوعاة 1 : 303 آمده . در آنجا نام پدرش حسن ذكر شده . [ 5 ] معجم البلدان كه بسيار از آن نقل كرده و نيز البكرى در معجم خود .