ذكر النسوه المتعبدات الصوفيات ( نخستين زنان صوفي ) ( عربي ، فارسي ) — الصفحة ٢٤٨

( 24 ) رابعه ازديه از مردم بصره

خداست و خدا هيچ‌گاه ثمنى را كه بابت خواستگارى پرداخت شده باشد باز نمىگرداند . اين معنى همان شهوانى بودن است كه رابعه ازديه به آن اشاره مىكند .

عبد الواحد بن زيد شيخ عباد ، ابو اعلام بصرى از زاهدان پيشرو است . ذهبى سال مرگ او را بعد از 150 هجرى مىداند . سير اعلام النبلاء 7 / 78 طناحى 54 . - م

آنچه در كتاب ابن جوزى درباره‌ى اين ملاقات رؤيايى آمده به شعر است كه براى روشن شدن آنچه در ترجمه آمد لازم ديده مىشود در اينجا نقل شود :

من يشترينى و من يكن سكنى * يأمن فى ربحه من الغبن

فقلت يا جارية ما ثمنك ؟ فأنشأت تقول :

توددا للّه مع محبّته * و طول فكر يشاب بالحزن

فقلت لمن أنت يا جاريه ؟ فقالت :

لمالك لا يردّ لى ثمنا * من خاطب قد أتاه بالثّمن

فانتبه و آلى على نفسه أن لا ينام اللّيل .

در حقيقت آن دختر در خواب قيمت خود را عشق به خدا مىداند و اينكه هركه آرزوى او را دارد بايد از عشق به خداى دست بكشد . ر ك : صفة الصفوة ج 3 / 191 . - م

( 78 ) . اين نام از متن طناحى افتاده است .

( 79 ) . با توجه به روايت سلمى كه رابعه ازديه مورد علاقه‌ى عبد الواحد بن زيد بوده است اشتباه مكّى در قوت القلوب كه رابعه عدويه را موضوع اين خواستگارى مىداند تصحيح مىشود . اين اشتباه مكّى در قوت القلوب ( يعنى خواستگارى عبد الواحد از رابعه عدويه ) بسيار بيش از آنچه در اصل اتفاق افتاده ( يعنى خواستگارى از رابعه ازديه ) شهرت دارد .

بنگريد : قوت القلوب ج 2 / 57 همچنين كتاب رابعه اسميت ، صص 29 - 31