التعريف بطبقات الأمم — الصفحة ٥٠

ب - جوامع أخبار الأمم من العرب والعجم :

اين كتاب از روى چاپ لايپزيك ، به وسيلهء آقاى سيّد حميد طبيبيان به فارسي ترجمه ودر سال 1357 ش . در تهران از سوى فرهنگستان أدب وهنر چاپ شده است .

مواردى را كه شمس الدين دمشقي از قول قاضى صاعد نقل كرده است از متن عربى چاپ لايپزيك « 1 » نقل مىكنيم ؛ ولى البتة پيش از نقل مطالب ، تذكّر دو نكته ضروري است :

يكى اينكه بخشي از مطالب مورد يكم نخبة الدهر را الكساندر سيپل نيز در كتاب أخبار أمم المجوس من الأرمان وورنك والروس « 2 » نقل كرده است .

دوم اينكه مهرن در معرّفى قاضى صاعد ، كه به عنوان : صاعد اندلسى در متن نخبة الدهر « 3 » مذكور است ، دچار اشتباه شده وأو را با أبو الحسن نور الدين على ( د : 1274 م ) يكى شمرده است . نيز در قرائت نسخهء خطّى نخبة الدهر « 4 » صاعد الأندلسي را صاحب الأندلس خوانده است والبتة در فهرست مؤلفّان « 5 » ، « صاحب الأندلس » صفحهء 263 ، را با « صاعد الأندلسي » صفحهء 25 ، يكى دانسته وليكن آن هر دو را در نهايت به اشتباه با أبو الحسن نور الدين على ( د : 1274 م ) يكى گرفته است .

انتظار مىرفت كه آقاى سيّد حميد طبيبيان در ترجمهء فارسي ، موارد اشتباه مهرن را تصحيح كرده يا تذكّر داده باشد ؛ امّا متأسفانه چنين نشده واشتباهها عينا به ترجمهء فارسي كتاب نيز انتقال يافته‌اند . « 6 »

همچنين مترجم اشتباه مهرن را در متن ، در صفحهء 446 ترجمهء فارسي ، عينا تكرار كرده وعلاوة بر آن قسمت پايانى عبارت نخستين را به جاى « بنابر عقيدهء أو ( صاعد ) » ، به صورت « بنابر عقيدهء پيشينيان » ترجمه كرده كه غلط است . اينك نقل أصل مطلب :

مورد يكم جايى است كه سخن از تقسيم وطبقه‌بندى أقوام وملّتهاى جهان است وعقيدهء قاضى صاعد به عنوان يك صاحب‌نظر پيشگام ، چنين نقل شده است : « 7 »

( 1 ) . صص 25 - 26 ، 263 . ( 2 ) . ص 104 . ( 3 ) . ص 25 . ( 4 ) . ص 263 . ( 5 ) . sruetuA ( 6 ) . نك : نخبة الدهر ، ترجمهء فارسي ، ص 568 ، صاحب اندلسى ، صاحب اندلسى ( أبو الحسن نور الدين على ) ( 1274 م . ( 7 ) . صص 25 - 26 .