فرحة الغري ( فارسي ) — الصفحة ٤٧

- حكايت همچنان باقى . . .

بازمىخوريم كه نمودارى از زمينه‌هاى عاميانه و پرخلط شدن معرفت دينى را نشان مىدهد .

در حوزهء انديشه وران و دانشآموختگان سنّى هم قلَّت آگاهيهاى كسانى چون ملَّا عبد الرّحمن جامى و نثارى بخارائى ، صاحب مذكَّر احباب ، از برخى لوازم شناخت تاريخى و دينى ، آن سستى و ضعف ، شايد حتّى بيشتر ، به چشم مىآيد .

نگارنده گمان مىكند غرق شدن جامعه در فرهنگ فارسى و كم رونق شدن پيوند با متون اصلى كه على الأغلب به زبان تازى بودند ، در فراهم آوردن زمينهء دور شدن از اصالتهاى شناختى ، تأثير فراوان داشته است .

در جايى كه در روزگار رفيع الدّين همدانى ، در سدهء هفتم ، كتابى چون سيرهء ابن هشام در اقليم پارس عزيز الوجود بوده باشد ( چنان كه خود او تصريح مىكند ) ، شگفت نيست در سده‌هاى هشتم تا دهم آگاهيهاى خامه وران شيعى و سنّى ايرانى از تاريخ و فرهنگ اسلام به زلَّات عديده آلوده باشد .

34 ) در بارهء اين « نسخه‌هاى مهاجر » ، نگر : مقالات تاريخى ، رسول جعفريان .

35 ) نگر : شناختنامهء علَّامه مجلسى ، ج 1 ، ص 98 .

36 ) نگر : علَّامهء مجلسى ، حسن طارمى ، انتشارات طرح نو ، چ 1 ، ص 69 .

37 ) سنج : شناختنامهء علَّامه مجلسى ، ج 2 ، ص 17 .

38 ) همان ، همان ج ، ص 286 .

39 ) علَّامهء مجلسى ، حسن طارمى ، انتشارات طرح نو ، چ 1 ، ص 89 .

40 ) همان ، ص 90 .

41 ) همان ، ص 89 ؛ با قدرى تصرّف .

42 ) همان ، همان ص .

43 ) پسنديده است يادى كنيم از علَّامه شيخ آقا بزرگ طهرانى - طاب ثراه - كه به نوشتهء فرزندشان ( در : طبقات أعلام الشيعة ، ج 1 : قرن رابع ، مقدّمه ) براى استفادهء عامّهء مسلمانان ، عربىنويسى را ترجيح مىدادند .

44 ) سنج : شناختنامهء علَّامه مجلسى ، ج 2 ، صص 19 - 21 .

45 ) علَّامهء مجلسى ، حسن طارمى ، انتشارات طرح نو ، چ 1 ، ص 92 .

46 ) سنج : همان ، همان ص ، پىنوشت .

47 ) سنج : شناختنامهء علَّامه مجلسى ، ج 2 ، ص 31 .

48 ) علَّامهء مجلسى ، حسن طارمى ، انتشارات طرح نو ، چ 1 ، ص 95 .

49 ) در بارهء اين قول ، نگر : همان ، همان ص .

50 ) سنج : شناختنامهء علَّامه مجلسى ، ج 2 ، صص 21 - 33 .

51 ) علَّامهء مجلسى ، حسن طارمى ، انتشارات طرح نو ، چ 1 ، ص 135 .

52 ) نگر : همان ، ص 138 و 139 .