ميراث حديث شيعه — الجزء ٢، الصفحة ٦٣٠

إزالة الأوهام شيخ أبو القاسم خويى

وترجمهء لفظ به لفظ تركيبات بيگانه ووأم واژه‌ها ، گاه به صورت تصحيفات « 1 » .

وبرخى از أوقات نيز اصلًا غلطى در بين نيست ، وبا مراجعهء لغوى ، ذهن انسان بدين نكته دست مىيابد كه هر دو يا سه واژهء مدّ نظر وى صحيح است « 2 » .

به هرحال غلط بهر گونه‌اى كه تصور شود دامن گير زبان شده ودر گفتار يا نوشتار ملتهاى مختلف خلل ايجاد نموده است .

از طرفي سير سريع تحول جامعه‌ها واختراعات واكتشافات هر روزهء بشر ونيازهاى جديد أو ، ونيز مبارزهء آگاهانه يا ناآگاهانهء عده‌اى كه خواسته‌اند انسان را از تاريخ ودين گذشته‌اش جدا كنند ، دامنگير زبانهاى زنده گشته وآنها را متحول نموده است .

تحولات زبانى گاهى بسيار مثبت بوده ودر واقع ارمغانى علمي محسوب مىشود ، ولى گاهى نيز گرايشهاى عوامانه‌اى است كه در واقع به هويت تاريخي وفرهنگى زبان لطمه وارد مىكند . قشر عوام جامعه نيز قبل از خواص دستخوش قبول وگسترش غلطها وتحولات هستند .

اين است كه مرزداران فرهنگ وأدب ، در طول تاريخ سعى نموده‌اند غلطهاى گفتارى ونوشتارى - وحتى املايى - را گوشزد نموده واز گسترش آن جلوگيرى نمايند .


( 1 ) . گفتگو در تصحيفات ، بخصوص تصحيفاتى كه در أسماء وضبط آنها بوده ، بخش مهمى از كتابهاى رجالي را بخود اختصاص داده ، وتصحيفاتى كه در ألفاظ شده كتابهايى تحت عنوان « تصحيفات المحدثين » ، « المؤتلف والمختلف » ، « المشتبه » يا نظائر آن را بوجود آورده وبخشى از كتابهاى غريب الحديث را نيز بخود وابسته نموده است . ( 2 ) . صحت وجوه مختلف خصوصاً جواز سه وجه ، « مثلث نويسى » را در زبان عربى بوجود آورده است كه از كتب مهم آن مىتوان به المثلث قطرب والمثلث ابن سيد بطليوسى اشاره كرد . دربارهء مفهوم مثلث وكتابهاى تأليف شده در اين موضوع به كتاب المثلث بطليوسى ج 1 ، ص 47 به بعد ، تحقيق صلاح مهدى على فرطوسى ( چاپ دار الرشيد - عراق ، 1401 ه ) رجوع شود .