هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي ) — الصفحة ٣٣٧

قبلهء شهرهاى دور ونزديك :

جمله :

أولا : اجماع مزبور مخالف‌هاى فراوان دارد ، علامه در معتبر نوشته است : چنين اجماعى براي ما ثابت نيست وبسيارى از بزرگان دانشمندان با آن مخالف مىباشند .

ثانيا : دو روايت نگاشته شده يكى ضعيف وديگرى ضعيف ومرسل است .

ثالثا : بر فرض كه هر دو روايت صحيح هم به حساب آيند ، براي شهرهاى دور ، كعبه ، مسجد الحرام ، وحرم همه به منزلهء يك نقطه به شمار مىروند وجايى براي تفصيل مزبور باقي نخواهد ماند .

رابعا : همه أهل عالم - حتى يهود ونصارى - مىدانند كه قبلهء اسلام كعبه معظمه است نه مسجد الحرام ونه حرم ، چنان كه از آيهء « جَعَلَ اللَّهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرامَ قِياماً لِلنَّاسِ » نيز همين مطلب به دست مىآيد پيامبر أكرم صلّى اللّه عليه وآله وسلم نيز در برابر مشركان فرمود : چون حق تعالى به ما فرمان داد با روى آوردن به كعبه أو را پرستش كنيم از دستور أو پيروى كرديم « فلما أمرنا ان نعبده بالتوجه إلى الكعبة أطعنا . . . »

3 - « جهت كعبه » قبله است براي نزديك ودور .

4 - عين كعبه ، قبلهء همهء أهل زمين است چه نزديك وچه دور .

برخى از شافعيان اين قول را اختيار كرده واز شيعيان سيد طباطبايى صاحب كتاب عروة الوثقى نيز اختيار كرده وگفته است : « يجب استقبال عينها ( اى الكعبة ) لا المسجد أو الحرام ولو للبعيد ، ولا يعتبر اتصال الخط من موقف كل مصل بها ، بل المحاذاة العرفية كافية ، غاية الأمر ان المحاذاة تتسع مع البعد وكلما ازاداد بعد ازدادت سعة المحاذاة كما يعلم ذلك