هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي ) — الصفحة ٣٠٣

2 - تعيين سمت قبله از راه زاويه انحراف :

2 - تعيين سمت قبله از راه زاويه انحراف :

2 - تعيين سمت قبله از راه زاويه انحراف :

امروز با پيشرفت دانش نقشه وترسيم وتدوين آن بر پايه مثلثات كروى انحراف أكثر شهرها ونقاط كره زمين از مكة معظمه در جدول - هايى به محاسبه ونگارش رفته وبه سهولت مىتوان سمت قبله را بدست آورد ، بر اين پايه :

الف - نخست خط شمال وجنوب را تحصيل وترسيم كرده وآن را به منزلهء قطر دايره به حساب مىآوريم ، آنگاه خطى ديگر ( خط مشرق ومغرب اعتدال ) بر آن عمود مىكنيم ، با اين كار مركز دايره به دست مىآيد .

ب - مقدار زاويه انحراف شهر مورد نظر را از جدول ياد شده گرفته وبه كمك يك نقاله خطى از نقطه جنوب ويا شمال ( به اعتبار انحراف از شمال يا جنوب داشتن ) از محيط دايره تا مركز رسم مىكنيم ، رأس پيكان اين خط ، نقطه سمت قبله را نشان خواهد داد .

مثال 1 - انحراف شهر قم از نقطه جنوب سى ونه درجه ( 39 ) وهشت دقيقه ( 8 ) به جانب غرب است ، بنابراين چنين خواهيم داشت .

( نگ شكل ، 91 )

( شكل 91 )