هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي ) — الصفحة ٢٢٨

شهاب ياشخانه Meteors

شهاب ياشخانه Meteors

شهاب ياشخانه

Meteors

در فضا ذرات بسيارى موجود است كه اندازهء آن‌ها نوعا از شن كوچكتر وگاه از دهها متر هم تجاوز مىكند ، هنگامى كه اين ذرات به وسيله نيروى جاذبه زمين ربوده وبه درون جوّ زمين راه مىيابند ، بر اثر مالش واصطكاك با ذرّات هوا داغ وگداخته مىگردند وپديده درخشانى را به نام تير شهاب يا شخانه به وجود مىآورند ، تابناكى اين گونه اجرام در واقع از آن خود آن‌ها نيست ، بلكه مولكول‌هاى گاز مسير آنها بر اثر اصطكاك داغ مىگردند وبه صورت هالهء فروزانى پيرامون ذرات مزبور را فرا مىگيرند .

شهاب‌ها معمولا با سرعت 70 كيلومتر در ثانيه به جوّ زمين وارد مىگردند ، با اندازه‌گيرى سرعت مىتوان جرم شهاب‌ها را كه غالبا فقط چند ميلىگرم است محاسبه نمود .

شهاب‌ها بر دو گونه‌اند : پراكنده ورگبارى ، شهاب‌هاى پراكنده در هر جهت ودر هر موقعيت زماني ممكن است ديده شوند ، بهترين زمان براي ديدن اين گونه شهاب‌ها ساعت‌هاى أولية پس از نيمه شب است ، در اين ساعت‌ها به طور متوسط در يك ساعت 6 شخانه در آسمان ديده مىشود كه هر كدام حدود 30 ثانيه در آسمان پاييده وبه ميزان پنج درجه جابه‌جا مىگردند ، اما شهاب‌هاى رگبارى محصول از بقاياى دنباله‌داران هستند كه هنگام عبور زمين از ميان آن‌ها به صورت رگبارى از شهاب در آسمان جلوه‌گر مىشوند .

غبارى كه از خاكستر شدن شخانه‌ها حاصل مىآيد به آرامى بر زمين مىنشيند وروزانه صدها تن بر جرم سيارهء زمين مىافزايد .