رساله نوين درباره بناء اسلام بر سال وماه قمرى ( فارسي ) — الصفحة ٥٥
گفتار فخر رازي در تفسير آية : إِنَّمَا النَّسِيءُ زِيادَةٌ فِي الْكُفْرِ
است از دوازده ماه از ماههاى قمري ، ودليل آن يكى همين آية است ، وديگرى گفتار خداى تعالى :
هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِياءً وَالْقَمَرَ نُوراً وَقَدَّرَهُ مَنازِلَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَالْحِسابَ . « 1 »
« خداوند است كه خورشيد را نور دهنده ، وماه را نوراني قرار داد ، وماه را در سير گردش خود در منازل ومكان‌هاى مختلفي معين ومقدر فرمود ، براي اينكه شما تعداد سألها وحساب را بدانيد ! » خداوند در اين آية گردش ماه را در منازل مختلف ، علت دانستن سألها وحساب قرار داده است ، واين وقتي صحيح است كه سال بستگى به سير وگردش ماه داشته باشد . ونيز گفتار ديگر خداى تعالى دلالت بر آن دارد :
يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ قُلْ هِيَ مَواقِيتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ . « 2 »
« ( اى پيامبر ) چون از تو درباره كيفيت هلال ماه پرسش كنند ، بگو : اين اشكال مختلف ماه براي تنظيم أوقات مردم وبراي حج است . » واما در نزد ساير طوائف مردم غير از عرب ، سال عبارت است از زماني كه خورشيد يك دور كامل بگردد . وچون سال قمري به مقدار مشخصى از سال شمسي كمتر
( 1 ) آيهء 5 ، از سورهء 10 : يونس ( 2 ) آيهء 189 ، از سورهء 2 : بقره