زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٩٤

فصل أول : در معرفت أيام مرفوع اين شش تاريخ ، يعنى تاريخ عربى ورومى I

أيام دور أول ، مرتبهء مرفوع دور دوم شود ومرتبهء مرفوع مرتين دور سوم ؛ وباقي بر اين قياس

I

باشد . اما دور أصل را تفاضل يك سال باشد تا تمامى شصت سال . آن گاه ابتداى دور دوم از

I

سال شصت ويكم بود به تفاضل شصت شصت سال تا تمامى سه هزار وششصد سال . باز

I

ابتداى دور سوم اگر خواهند كه بكنند ، از سه هزار وشصت ويكم بايد كردن به تفاضل سه هزار وششصد

I

سال ؛ وباقي ادوار بر اين قياس باشد . ومعرفت أيام مرفوعهء اين تواريخ از اين ادوار ، به دو نوع

I

بود :

نوع أول : نظر كنيم به سال‌هاى تامهء آن تاريخ كه أيام مرفوعهء أو خواهيم كه بدانيم ؛ اگر چنان كه كمتر از

I

شصت باشد : از برابر أو درآئيم در جدول دور أول مبسوطه است وأيام مرفوعه برگيريم .

I

وكسور اگر سى باشد يا بيشتر ، آن را يكى گيريم وبر مرتبهء أيام افزائيم تا مطلوب حاصل شود . واگر

I

سال‌هاى تامهء اين تاريخ زيادت از شصت باشد ؛ آن را مرفوع گردانيم به شصت واز برابر آن ، عدد

I

سال‌هاى مرفوعهء أيام برگيريم ونگاه داريم . آن گاه از برابر عدد باقي از قسمت درآئيم در همين جدول

I

دور أول ، وأيام برگيريم ودر زير آن أيام بنهيم به يك مرتبهء منحط ؛ يعنى مرتبهء أول اين أيام را كه بار دوم

I

گرفته‌ايم ودر زير مرتبهء دوم آن أيام ثبت كنيم كه بار أول گرفته‌ايم . واگر مراتب مرفوعات سال‌ها

I

بيش از يكى باشد به هر بار كه أيام مرفوعه مىگيريم ، به يك مرتبه از آن أيام كه پيش از أو گرفته‌ايم منحط

I

مىنهيم . آن گاه آن مجموع را بر هم افزائيم تا أيام مرفوعهء آن سال‌هاى ناقصهء آن تاريخ درآئيم در جدول

I

دور ثاني كه مجموعه است اگر چنان كه مثل آن عدد يافت شود در آن جدول ، از برابر أو أيام

I

مرفوعه برگيريم . واگر مثل آن عدد يافت نشود از برابر عددي درآييم كه از أو كمتر باشد وبدو نزديك‌تر

I

وأيام مرفوعه برگيريم . آن گاه آن عدد سال‌هاى جدول را كه از برابر أو درآمده‌ايم از عدد سال‌هاى ناقصهء

I

آن تاريخ كه با ماست نقصان كنيم . آنچه باقي ماند از برابر آن در جدول دور أول درآئيم وأيام

I

مرفوعه برگيريم ودر زير آن أيام كه پيش از اين گرفته‌ايم به يك مرتبه منحط بنهيم وبر هم افزاييم چنان كه