زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٩٣

فصل أول : در معرفت أيام مرفوع اين شش تاريخ ، يعنى تاريخ عربى ورومى I

وماه‌هاى تاريخ رومى . آن گاه بر آن سال‌ها 932 به سال برافزائيم وبر آن باقي ، اگر باشد 287 ، دو ؛ و

I

اگر أيام بيشتر از أيام يك سال شود ، آن را به سال رفع كنيم وأيام باقي را به ماه‌هاى رومى ؛ وباقي بر اين قياس

I

باشد .

باب دهم : در استخراج تاريخ مجهول از تاريخ معلوم ، به جدول

باب دهم : در استخراج تاريخ مجهول از تاريخ معلوم ، به جدول

وآن پنج

I

فصل است :

فصل أول : در معرفت أيام مرفوع اين شش تاريخ ، يعنى تاريخ عربى ورومى I

فصل أول : در معرفت أيام مرفوع اين شش تاريخ ، يعنى تاريخ عربى ورومى

I

وقبطي وفارسي وملكي وخانى از جدول ادوار تواريخ كه ما وضع كرده‌ايم

واين جدول را

I

به چهار نوع ، فضيلت است به جداول متقدمان كه به جهت اين غرض ساخته‌اند :

أول آنكه دور أو منحصر است

I

در شصت كه أيام مرفوعهء سال‌هاى نامتناهى « 1 » اين تواريخ از آنجا معلوم مىتوان كرد ؛ وبه اين

I

سبب اين جدول هرگز منسوخ نشود .

دوم آنكه حصهء سال‌هاى مجموعه ومبسوطه از أيام مرفوعهء

I

هر تاريخ ، از يك جدول معلوم مىشود .

سوم آنكه از اين جدول استخراج تواريخ مجهوله از تاريخ

I

معلومه هم به سال‌هاى ناقصهء اين تواريخ مىتوان كرد وهم به سال‌هاى تامه .

چهارم آنكه سال‌هاى شمسي حقيقي

I

هيچ كس از متقدمان ومتأخران ضبط نكرده است وأيام مرفوعه مانند تواريخ ننهاده چنان كه

I

ما در اين جدول ضبط كرده‌ايم ونهاده ، ومراتب أيام ومرفوعات وكسور آن را به جهت دو دور

I

بر بالاى جدول نهاديم چنان كه / م نشان مرتبهء أيام است ، واعداد مراتب مرفوعات را

I

در جانب أيمن ، واعداد مراتب كسور را در جانب أيسر نهاديم تا از آنجا معلوم شود علامات

I

مراتب دور أول كه مبسوطه است در زير ، وعلامات مراتب دور دوم كه مجموعه است

I

بر بالا . واز اينجا مراتب ديگر ادوار را معلوم توان كردن ، بدان طريق كه در اين مثال نموده

I

أيم مرتبهء دقايق دور أول ، مرتبهء أيام دور دوم مىشود . پس مرتبهء دقايق دور دوم ، مرتبهء

I

أيام دور سوم باشد ؛ وديگر ادوار را بر اين قياس بايد كردن . به عبارتى ديگر چون مراتب

I

دور أول را أصل سازيم تا مراتب ديگر ادوار از آنجا معلوم كنيم مرتبهء أيام دور أول ، مرتبهء


( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] فامتناهى