زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٨٨

قسم دوم : در استخراج مدخل سال‌هاى اين تاريخ به حسب أول I

كه مىافزائيم ، بدان سبب كه أول تاريخ ملكي آدينه بوده است ؛ وفضلهء جمعات اين تاريخ سه

I

است كه مىبايد افزودن ، به جهت آنكه أول اين تاريخ سه‌شنبه بوده است . باقي صورت

I

عمل همچنان است كه آنجا ذكر كرده‌ايم .

قسم دوم : در استخراج مدخل سال‌هاى اين تاريخ به حسب أول I

قسم دوم : در استخراج مدخل سال‌هاى اين تاريخ به حسب أول

I

دور كبس

وما پيش از اين بيان كرده‌ايم كه چون سى وشش عدد بر سال‌هاى ناقصهء اين تاريخ افزاييم ،

I

سال‌ها حاصل آيد از أول دور كبس يعنى از أول دور أصل . چون يكى از آن مبلغ كم كنيم سال‌هاى تامه

I

حاصل آيد از أول دور أصل . وباقي عمل چنان است كه به چهار نوع در قسم سوم از فصل چهارم از باب

I

پنجم از اين مقالت مسطور است .

وبه جهت معرفت مدخل ماه‌ها به حساب ، دو نوع ايراد كرديم :

نوع أول : آن است كه از برابر ماه‌هاى تامهء هر ماه كه عدد أو / كط بود يكى گيريم ، واگر / ل باشد دو ، واگر / لا

I

بود سه ، واگر / لب باشد چهار ، وآن عدد را با هم جمع كنيم . باعلامات جمعات سر سال أضافت

I

كنيم وبر هفت قسمت كنيم تا علامت سر ماه ناقص حاصل آيد .

نوع دوم : آن است كه در اين جدول

I

درآئيم واز برابر آن ماه كه مدخل أو مطلوب است علامت فضلهء جمعات برگيريم . و

I

به مقدار آن عدد از آن روز كه مدخل سر سال است ، از أيام أسابيع ابتدأ كنيم وأيام جمعات

I

بشماريم . بر آن روز از أيام هفته كه عدد منتهى شود ، مدخل آن ماه باشد . وجدول اين است :

I

اما معرفت مدخل سال‌هاى

I

اين تاريخ ، به جدول

I

طريقش آن است

I

كه چون سال‌هاى ناقصهء اين تاريخ از أول دور كبس معلوم كرده باشيم ، همچنان كه در فصل پنجم از باب

I

پنجم از اين مقالت ذكر كرده‌ايم ، از آن جدول مشترك ميان تاريخ ملكي وخانى ، از ادوار تاريخ

I

خانى علامت جمعات برگيريم .

وبه جهت ماه‌ها از جدول ماه‌هاى خانى ، چنان معهود است ومذكور .