زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٨٧

قسم I

ومبداء دور كبس اين تاريخ كه أول اين تاريخ در آن دور اتفاق افتاده است ، پيش از اين

I

تاريخ به چندين سال / لو اتفاق افتاده است . وأول اين تاريخ در سال سى وهفتم

I

بوده است از دور كبس ، واين دو سوم است از ادوار كبايس تاريخ ملكي كه ما آن را دور

I

أصل نام كرده‌ايم . وأول اين دور ، روز شنبه بوده است از سال صد وهشتاد وهشتم

I

ملكي ، چنان كه پيش از اين بيان كرده‌ايم . وچون سال‌هاى اين تاريخ نيز شمسي طبيعي است

I

چنان كه سال‌هاى تاريخ ملكي ، پس طريق استخراج أيام كبايس ومعرفت سال‌هاى كبيسهء اين

I

تاريخ نيز همچنان است كه در تاريخ ملكي ذكر كرده‌ايم . [ ا ] ما اينجا فرق آن است كه 36 عدد بر سال‌هاى ناقصهء

I

اين تاريخ مىبايد افزودن تا سال‌ها حاصل آيد از أول دور كبس ؛ وباقي عمل همچنان است كه در فصل

I

دوم از باب پنجم بيان كرده‌ايم .

واگر اين عمل به جدول خواهيم كه بكنيم طريق أو همان است كه در فصل

I

سوم از باب پنجم بيان كرده‌ايم وجدول أيام كبايس همان است كه آنجا ثبت كرده‌ايم . ليكن

I

اينجا فرق آن است كه بعد از آنكه أيام كبايس از أول دور ناقص تا سال مطلوب معلوم كرده

I

باشيم ، دايماً 9 عدد از آن كم بايد كردن كه حصهء سى وشش سال است از أيام كبايس كه بر تاريخ

I

افزوده‌ايم تا أيام كبايس حاصل آيد از أول تاريخ تا سال مطلوب .

فصل سوّم : در معرفت I

فصل سوّم : در معرفت

I

مدخل سال‌ها وماه‌ها از أيام أسابيع ، به حساب وجدول

اما به حساب وآن دو قسم است :

قسم I

قسم

I

أول : در بيرون آوردن مدخل سال‌ها به حسب مبداء تاريخ

واگرچه أنواع آن بسيار است تا به غايتى

I

كه اين ضعيف در رساله‌اى كه به جهت وضع اين تاريخ نوشته است در استخراج مدخل سال‌هاى اين

I

تاريخ به حساب ، شصت وچهار نوع آورده است . اما اينجا به جهت اختصار به چهار نوع بسنده كرده است ؛

I

چنان كه در قسم أول از فصل چهارم از باب پنجم از اين مقالت مذكور ومسطور است .

I

وفرق ميان اين تاريخ وتاريخ ملكي در اين عمل آن است كه فضلهء جمعات تاريخ ملكي شش است