زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٧٦

قسم اوّل : در معرفت مدخل سال‌ها به حسب مبدأ اين تاريخ

عدد أيام كبايس ادوار تامه را از أول دور كبس بيرون آوريم ، وعدد أيام كبايس

I

دور ناقص را با آن جمع كنيم ودايماً سيزده از آن نقصان كنيم تا مطلوب حاصل شود .

I

فايده : آن سيزده كه نقصان مىكنيم ، أيام كبايس است كه در آن پنجاه وسه سال حاصل

I

آمده است كه از أول دور كبس است تا أول اين تاريخ . زيرا كه أول دور كبس به اين

I

مقدار سال‌ها مقدم است بر أول اين تاريخ ، وآن أيام كه ما را جمع از ادوار تامه ودور

I

ناقص حاصل آمده است أيام كبايس است از أول دور كبس تا سال مطلوب . پس

I

واجب مىآيد سيزده نقصان كردن تا أيام كبايس از أول تاريخ حاصل شود .

I

وجدول أيام كبايس اين است :

I

اما معرفت كبايس خاموسا از اين

I

جدول ، سخت آسان است .

I

مثلًا چنان كه تفاضل ميان سال‌ها

I

در جدول بگيريم اگر آن تفاضل

I

پنج است سال مقدم كبيسهء خاموسا بود ،

I

واگر چهار است رابوعا « 1 » ؛ وبه همين نسبت عدد جملهء كبايس از اين جدول معلوم توان كرد .

I

فصل 4 : در بيرون آوردن مدخل سال‌ها وماه‌ها از أيام أسابيع ، به حساب I

فصل 4 : در بيرون آوردن مدخل سال‌ها وماه‌ها از أيام أسابيع ، به حساب

I

وآن چهار قسم است :

قسم اوّل : در معرفت مدخل سال‌ها به حسب مبدأ اين تاريخ

قسم اوّل : در معرفت مدخل سال‌ها به حسب مبدأ اين تاريخ

واگرچه

I

أنواع آن بسيار است اما چون مطلوب ما اختصار است بر چهار نوع بسنديده

I

كرديم :

نوع أول : قسمت كنيم سال‌هاى تامهء اين تاريخ را بعد از آنكه 53 بر آن افزوده

I

باشيم بر 120 ، وخارج قسمت را تضعيف كنيم و 3 برافزائيم وآن را محفوظ خوانيم ؛

( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] رايوعا