زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٧٥

فصل سوم : I

وزوج بود وبا دقايق ، ثواني نباشد ؛ چه اگر به خلاف اين باشد در عمل ، سهو

I

افتاده باشد احتياط بايد كردن . آن گاه آن دقايق باقي را دايماً تنصيف كنيم

I

تا عدد كبايس رابوعا حاصل آيد كه بعد از آن ، خاموساى معين واقع است . ودر جميع ادوار ،

I

كبايس خاموساى مقدم مىافتد وبعد از خاموساى أول ودوم وسوم ، شش را

I

بوعا اتفاع مىافتد ؛ وبعد از خاموساى چهارم ، هفت كبيسهء رابوعا واقع مىشود .

I

وروا باشد كه نسبت حركت أوج آفتاب در اين ترتيب تفاوتى واقع شود به مدت‌هاى

I

مديد وأيام بعيد . اما فرق ميان مذهب ما ومذهب أصحاب زيج ايلخانى

I

در سال‌هاى كبيسه به حسب اين أصول آن است كه هر سال ناقصهء اين تاريخ كه كبيسه ، هميشه ما را

I

آفتاب در نصف النهار در دقايق آخر حوت مىباشد وايشان را در دقايق أول حمل ،

I

وبعد از بيان كنيم در باب ششم از اين مقالت كه سبب آن چيست .

فصل سوم : I

فصل سوم :

I

در شناختن سال‌هاى كبيسهء اين تاريخ وأيام كبايس ، به جدول

وما جدولى

I

وضع كرديم مبنى بر سال‌هاى ناقصهء هر دورى به عدد أيام كبايس كه در هر دور واقع است ،

I

چنان كه سال‌هاى كبيسه بالا نهاديم وأيام كبايس در زير آن تا به عدد سال‌هاى ناقصهء

I

هر دورى درآئيم در آن جدول وأيام كبايس برگيريم . مثلًا اگر مثل عدد آن سال‌هاى

I

ناقصه يافت شود در آن جدول ، آن سال ناقصه كبيسه باشد . از برابر أو أيام

I

كبايس برگيريم وآن أيام كبايس ناقصه باشد . واگر مثل عدد آن سال‌ها يافت نشود

I

در آن جدول ، آن سال بسيطه بود . پس از برابر عددي درآئيم كه از أو كمتر باشد وبدو

I

نزديك‌تر ، وأيام كبايس برگيريم كه آن أيام كبايس تامه بود .

واما اگر خواهيم كه عدد أيام

I

كبايس از أول اين تاريخ استخراج كنيم تا سال مطلوب ، طريقش آن است كه أول