زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٧٤

قسم سوّم : در معرفت سال‌هاى كبيسه وأيام كبايس ، به حساب I

بدانيم ، نظر كنيم به آن كسور اگر بيشتر از / يب دقيقه و / ل ثانيه بود وكمتر از / يد

I

دقيقه يا مساوى اين دو عدد ، آن كبيسهء خاموسا باشد ؛ يعنى وقوع آن در سال پنجم

I

بود . واگر آن كسور كمتر از / يب دقيقه و / ل ثانيه باشد ، آن كبيسهء رابوعا باشد ؛

I

يعنى وقوع آن در چهارم سال باشد . وچون پيش از اين بيان كرديم كه در هر دورى از ادوار كبايس ،

I

چهار كبيسهء خاموسا واقع مىشود بيست وپنج كبيسهء رابوعا ، اگر خواهيم تا بدانيم كه

I

از كبايس خاموساى أول است واگر سيزده دقيقه است بي ثواني ، آن خاموساى

I

دوم است ؛ واگر سيزده دقيقه است وسى ثانيه ، آن خاموساى سوم است ؛ واگر / يد دقيقه است

I

بي ثواني ، آن خاموساى چهارم است .

واگر خواهيم كه بدانيم كه بعد از هر كبيسهء خاموسا ، چند كبيسهء را

I

بوعا واقع است نظر كنيم به آن كسور كه با دقايق أو ، ثواني هست يا نه ؛ اگر با آن دقايق ، ثواني

I

باشد وعدد دقايق زوج بود ، آن كبيسهء رابوعا بعد از خاموساى أول واقع است .

I

واگر عدد دقايق فرد باشد ، آن كبيسهء رابوعا بعد از خاموساى سوّم واقع است . اما اگر

I

با دقايق ، ثواني نبود : وعدد دقايق فرد بود ، آن كبيسهء رابوعا بعد از خاموساى

I

دوم واقع است . واگر عدد دقائق فرد بود ، آن كبيسهء رابوعا بعد از خاموساى چهارم

I

واقع است . وبعد از هر خاموسا ، يا شش رابوعا اتفاق مىافتد يا هفت . اگر خواهيم

I

تا بدانيم كه اين كبيسهء رابوعاى چندم است از خاموساى چندم ، نظر كنيم ؛ اگر چنان كه

I

بعد از خاموساى أول باشد ، آن كسر را از / يب دقيقه و / ل ثانيه كم كنيم ؛ واگر بعد خاموساى

I

دوم بود ، آن كسر را از 13 دقيقه نقصان كنيم ؛ واگر بعد از خاموساى سوم باشد ،

I

آن كسر را از 13 دقيقه و / ل ثانيه كم كنيم ؛ واگر بعد از خاموساى چهارم بود ، آن كسر را

I

از 14 دقيقه نقصان كنيم ؛ آنچه باقي ماند هميشه مىبايد كه دقايق باشد