زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٦٥

فصل أول : در بيان مبداء اين I

وماه فروردين در وى دو بار مىآمد ، هم در أول وهم در آخر . وغرض ايشان از اين كبس آنكه سال‌هاى ايشان مطابق سال رومى شود وهميشه تحويل آفتاب

I

به حمل ، در ماه أول باشد يعنى در فروردين ماه . وماه‌هاى سال‌هاى كبيسه را شهور ثابته مىخوانده

I

اند وماه‌هاى سال‌هاى بسيطه را شهور منتقله . ودر مدت يك هزار وچهارصد وچهل سال

I

كه دور كبس ايشان بوده است ، فروردين ماه منتقله مطابق فروردين ماه ثابته مىشد .

I

آن گاه بعد از صد وبيست سال نوبت به ارديبهشت ماه مىرسيد كه مطابق فروردين ماه

I

ثابته مىشد بر همين ترتيب تا آخر شهور . وهميشه خمسهء مسترقه را در آخر اسفندار

I

مذ ماه ثابت ، الحاق مىكرده‌اند ودر آخر ما هي از شهور منتقله كه در اين وقت ، نوبت

I

بدو مىرسيده كه مطابق اسفندارمذ ماه ثابت بودى تا أيام شهور ثابته ومنتقل ،

I

هميشه مطابق همديگر بودند ؛ وخمسهء مسترقهء ثابت ، مطابق خمسهء مسترقهء منتقل .

I

وچون زمان اضطراب دولت ايشان در آمد واين رسم كه در سال‌هاى كبيسه

I

كنند مهمل ماند ، وابتداى دور كبس ايشان قريب نهصد وشصت سال گذشته بود

I

ونوبت به آذر ماه منتقل رسيده كه مطابق فروردين ماه ثابت باشد وآبان ماه

I

منتقل مطابق اسفندارمذ ماه ثابت بود ، پس آن خمسهء مسترقه در آخر آبان ماه

I

منتقل بماند . وچون دين مجوسي مبنى بر اين تاريخ است ايشان پنداشتند

I

كه مگر خمسهء مسترقه در آخر آبان ماه مىآيد كه اگر تغيير كنند نبايد كه خلل به دين ايشان

I

راه يابد ، وديگران به تقليد ، متابعت ايشان كردند . اما منجمان چون به غور ( ؟ ) اين رسيدند

I

دانستند كه واضع اين تاريخ ، اين خمسهء مسترقه را در آخر اسفندارمد ماه

I

وضع كرده است ودر آبان به علت كبس افتاده ؛ ايشان بر همان قانون أصل بعضي