زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٦٤

فصل أول : در بيان مبداء اين I

باب چهارم : در دانستن تاريخ فارسي

باب چهارم : در دانستن تاريخ فارسي

وآن هفت فصل است :

فصل أول : در بيان مبداء اين I

فصل أول : در بيان مبداء اين

I

تاريخ وسال‌ها وماه‌هاى أو

واين تاريخ منسوب است به يزدجرد بن شهريار بن

I

كسرى بن پرويز بن هرمز بن نوشروان عادل . ووضع اين تاريخ در زمان جمشيد

I

كرده‌اند وبعد از أو به وقت جلوس هر پادشاهى بزرگ كه ايشان را بودى اين

I

تاريخ را تجديد كردندى به نام آن پادشاه تا آن گاه كه نوبت پادشاهى به يزدجرد بن

I

شهريار رسيد كه آخر ملوك عجم بود ؛ زيرا كه ختم دولت فارسيان بدو شد در زمان أمير

I

المؤمنين عثمان - رضى اللّه عنه - . چون بعد از أو از ملوك عجم كسى نماند كه به جاى أو نشيند تا اين

I

تاريخ منتقل گردد به أو ، پس بدين سبب به نام أو ثابت ماند إلى يومنا هذا و

I

مشهور شد .

وأول أو روز سه‌شنبه بوده است وسال‌هاى أو شمسي وضعي است

I

خالى از كسور وكبايس . وهر سال را سيصد وشصت وپنج روز گيرند وهر ما هي

I

30 روز . وخمسهء مسترقه بعضي در آخر آبان ماه زيادت كنند وبعضي در آخر

I

اسفندار ماه ؛ واين أولى است چنان كه بعد از اين گفته شود . ونام‌هاى ماه‌هاى أو به زبان

I

فارسي باشد چنان كه در جدول ثبت افتاده .

ودر زمان پيشين ، اين تاريخ را به دو نوع

I

به كار مىداشته‌اند ؛

I

يكى بسيط چنان كه در اين زمان

I

مستعمل است ؛ وديگر كبيسه . ليكن نه به آن طريق كه روميان مىكنند كه در چهار سال ، آن أرباع أيام را كه سال

I

شمسي به نزديك آن تمام مىشود يك روز مىگيرند ، بلكه مىگذاشته‌اند تا آن أيام كبايس

I

كه از آن أرباع أيام حاصل مىآمده ودر مدت صد وبيست سال ، سى روز تمام

I

مىشد آن گاه در آن سال ، يك ماه كبس مىكردند تا آن سال ، سيزده ماه مىشد .