زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٦٣

فصل نهم : در امتحان اين عمل به ميزان أيام جمعات

مجمله برگيريم وأيام ماه ناقص را به آن جمع كنيم تا أيام سال ناقص حاصل آيد . آن گاه أيام

I

سال ناقص را با أيام سال‌هاى تامه جمع كنيم تا أيام حاصل آيد از أول اين تاريخ

I

تا روز مطلوب .

فصل هفتم : در امتحان اين عمل به ميزان أيام جمعات

فصل هفتم : در امتحان اين عمل به ميزان أيام جمعات

وطريق

I

أو آن است كه چهار بر أيام ناقص اين تاريخ افزائيم واگر أيام تامه بود پنج برافزائيم ؛

I

وبر هفت قسمت كنيم . آنچه باقي ماند اگر موافق است با علامت جمعات ، روز مطلوب

I

عمل صواب است واگر نه ، خطا بود .

فصل هشتم : در رفع كردن أيام به سال‌ها وماه‌ها I

فصل هشتم : در رفع كردن أيام به سال‌ها وماه‌ها

I

وطريق أو آن است كه ضرب كنيم أيام اين تواريخ را در 30 وبر حاصل ، 14

I

برافزاييم « 1 » وآن را بر 10631 قسمت كنيم تا سال‌هاى تامهء اين تاريخ حاصل آيد . اگر ما بين

I

القسمة چيزى باقي نماند « 2 » تاريخ مطلوب ، آخر آن سال باشد . واگر باقي ماند

I

يكى بر آن سال‌ها افزائيم تا ناقصه شود . آن گاه آنچه باقي مانده باشد از قسمت ، دايماً پانزده « 3 »

I

بر آن افزائيم وبر سى قسمت كنيم وكسور باقي را هميشه طرح كنيم . آنچه خارج شود از قسمت ،

I

آن أيام باشد از سال ناقص . آن گاه عدد أيام هر ما هي از آن نقصان مىكنيم ؛ آنجا كه منتهى

I

شود وعدد كمتر از أيام يك ماه ماند ، آن أيام ما هي بود كه بعد از آن ماه آيد كه عدد

I

بدو منتهى شده است . واگر خواهيم آن أيام سال ناقص را در جدول أيام مجملهء

I

شهور عربى مقوس كنيم چنان كه در فصل هفتم از باب دوم بيان كرده‌ايم تا ماه

I

وروز از آنجا معلوم شود . آن را با سال‌ها أضافت كنيم تا سال‌ها وماه‌ها وروزها معلوم

I

گردد .

فصل نهم : در امتحان اين عمل به ميزان أيام جمعات

فصل نهم : در امتحان اين عمل به ميزان أيام جمعات

وطريقش آن است

I

كه مدخل سال وماه وروز معلوم كنيم از أيام جمعات اگر موافق باشد به علامات

I

جمعات روز مطلوب ، عمل صواب است ؛ واگر نه خطا بود .

( 1 ) . [ در حاشية آمده است : ] چهارده كه مىافزايد حاجت نيست بلكه زيادة . . . واقع شده . ه - ( 2 ) . [ در أصل نسخه : ] ماند ( 3 ) . [ در حاشية آمده است : ] اگر خواهيم كه مدخل روز از سال ناقصه بدانيم از أيام سال ناقصه يكى كم كنيم وباقي از قسمت را با مدخل سر سال جمع كنيم علامت روز مطلوب باشد . هم بسيد منتقل شود .