زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٥٤

فصل أول : در بيان مبدأ اين تاريخ وسال‌ها وماه‌هاى أو

از سال ناقصه . آن گاه عدد أيام هر ما هي از آن نقصان مىكنيم ؛ آنجا كه منتهى شود

I

كه عدد كمتر از أيام يك ماه ماند آن أيام ما هي بود كه بعد از آن ماه باشد كه عدد

I

بدو منتهى شده است . واگر عمل به جدول كنيم ، عدد أيام سال ناقصه را در أيام

I

مجملهء شهور مقوس كنيم ؛ وآن چنان باشد كه عدد آن أيام را در آن جدول طلب

I

داريم . اگر مثل آن بعينه يابيم ، آن روز آخر آن ماه بود كه بر آن ماه مقدم باشد .

I

واگر مثل آن يافت نشود ، از برابر عددي درآييم كه از أو كمتر بود وبدو نزديك‌تر ؛ واز برابر

I

آن عدد نام ماه معلوم كنيم . آن گاه آن عدد جدول را از آن عدد كه با ماست نقصان

I

كنيم . آنچه باقي ماند أيام آن ماه باشد كه نام أو معلوم كرده‌ايم . وچون ماه وروز

I

معلوم شد آن را أضافت كنيم با سال‌ها تا سال‌ها وماه‌ها وروزها حاصل شود . واگر اين عمل به أيام

I

تامه كرده‌ايم يك عدد بر أيام تامه بايد افزودن تا أيام ناقصهء آن ماه حاصل شود .

فصل هشتم : در امتحان اين عمل به ميزان أيام جمعات

فصل هشتم : در امتحان اين عمل به ميزان أيام جمعات

وطريق أو آن است كه مدخل

I

سال وماه از أيام أسابيع معلوم كنيم واز آنجا مدخل روز مطلوب بدانيم . اگر موافق

I

آيد عمل صواب است واگر نه خطا بود .

باب 3 : در دانستن تاريخ عربى

باب 3 : در دانستن تاريخ عربى

وآن نه

I

فصل است :

فصل أول : در بيان مبدأ اين تاريخ وسال‌ها وماه‌هاى أو

فصل أول : در بيان مبدأ اين تاريخ وسال‌ها وماه‌هاى أو

عرب را

I

پيش از دولت اسلام ، تواريخ مختلف بوده است ؛ اما چون رسول - عليه الصلوهء

I

والسلام - از مكة به مدينه هجرت فرمود آن تواريخ را ترك كردند وهر سال را به نام حادثه‌اى

I

كه در آن سال واقع مىشدى نسبت مىكردند وآن را تاريخ مىساختند . چنان كه :

سال أول را از هجرت ، سنه الأذن نام نهادند ؛ يعنى سال دستوري دادن به رحلت

I

از مكة .

وسال دوم را سنه الأمر ؛ يعنى فرمودن به قتال .

وسال سوّم را سنه التمحيص ؛