زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٥١

قسم دوم : در معرفت مدخل ماه‌ها I

در پنج ، وبر حاصل ضرب ، دو برافزائيم دايماً وبر چهار قسمت كنيم . پس اگر از قسمت ،

I

چيزى باقي ماند آن سال كبيسه بود ؛ والّا بسيطه باشد . آن گاه اگر سال بسيطه باشد

I

بر آن خارج قسمت ، دو برافزاييم واگر كبيسه بود ، يكى ؛ وبر هفت قسمت كنيم آنچه

I

باقي ماند رقم جمعات سر سال باشد .

نوع دوم ؛ قسمت كنيم سال‌هاى تامه را بر بيست

I

[ و ] هشت ، وباقي را در پنج ضرب كنيم وبر چهار قسمت كنيم . واگر ما بين القسمة زيادت

I

از نصف مقسوم عليه باشد آن را جبر كنيم وبه جهت أو ، يك عدد بر خارج قسمت افزاييم

I

تا محفوظ حاصل شود . واگر بعد از ضرب ، يك عدد بر حاصل ضرب افزائيم وبر چهار

I

قسمت كنيم وكسور باقي را طرح كنيم ، به جبر حاجت نبود . واگر ربع عدد باقي را بر آن عدد افزاييم

I

وجبر كسور كنيم ، همان محفوظ باشد بعينه . آن گاه دايماً دو عدد بر محفوظ افزائيم وبر هفت ،

I

قسمت كنيم . آنچه باقي ماند رقم أيام أسابيع سر سال ناقصه باشد . واگر هيچ نماند آن

I

رقم شنبه بود . واگر از قسمت بر بيست وهشت ، هيچ باقي نماند سر سال ناقصه ، دوشنبه

I

بود .

نوع سوّم ؛ قسمت كنيم سال‌هاى ناقصه را بر بيست وهشت وبا عدد باقي ،

I

همان عمل كنيم تا محفوظ حاصل آيد . ودر اين صورت دايماً يك عدد بر محفوظ

I

افزائيم وبر هفت قسمت كنيم تا مطلوب حاصل شود . واگر از قسمت بر بيست

I

خ

I

[ و ] هشت هيچ باقي نماند سر سال ، يكشنبه بود .

قسم دوم : در معرفت مدخل ماه‌ها I

قسم دوم : در معرفت مدخل ماه‌ها

I

وآن دو نوع است ؛

[ نوع أول ] ؛ نظر كنيم به ماه‌هاى تامه وبه جهت هر ما هي كه أيام أو سى ويك است ،

I

سه عدد گيريم ؛ وبه جهت آنكه أيام أو سى است ، دو عدد ؛ وبه جهت آنكه أيام أو بيست

I

ونه است ، يك عدد ؛ وبه جهت آنكه أيام أو بيست وهشت است ، هيچ نگيريم . آن گاه آن اعداد را

I

با هم جمع كنيم . آنچه حاصل آيد عدد رقم جمعات سر سال ، بر وى افزائيم وبر هفت قسمت كنيم ؛