زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٥٠

قسم I

نيز رسيده باشد ودر اين روز ، زر سرخ نثار كنند وشادى كنند .

فصل دوم : I

فصل دوم :

I

در بيان سال‌هاى كبيسه ومعرفت أيام كبايس

چون خواهيم كه سال‌هاى كبيسهء رومى را

I

بدانيم . وسال كبيسه ، آن است كه آن أرباع أيام ، در وى جمع شده باشد وزيادت از نصف

I

روزى شده وآن سيصد وشصت وشش روز باشد ؛ وماه شباط را در آن

I

سال ، بيست ونه روز شمرند . وچون مخرج

I

ربع ، چهار است كه دور كبايس رومى باشد ومبداء دور كبس سال شمسي ، پيش از مبدأ اين

I

تاريخ بوده است به دو سال ، پس بر سال‌هاى تامهء اين تاريخ ، دو عدد بايد افزودن

I

تا ابتدأ از مبدأ دور ، كبس كرده باشند . واگر بر سال‌هاى ناقصه ، يك عدد افزايند همان حكم

I

داشته باشد . پس دايماً يك عدد به سال‌هاى ناقصهء اين تاريخ افزائيم وبر چهار قسمت

I

كنيم اگر ما بقي القسمة چيزى نماند آن سال ناقصه ، كبيسه بود ؛ واگر چيزى باقي ماند بسيطه

I

باشد وماه شباط را در آن سال ، بيست وهشت روز بايد شمردن . آن گه نظر كنيم

I

به خارج قسمت تا چند است ، آنچه باشد آن عدد أيام كبايس باشد از أول اين تاريخ

I

تا أول آن سال ناقصه ؛ وعدد سال‌هاى كبيسه نيز همان بود .

واگر خواهيم كه عدد

I

أيام كبايس به جدول بدانيم ؛ از برابر سال‌هاى اين تاريخ درآئيم در جدول أيام مرفوعهء

I

تواريخ ؛ واز جدول تاريخ رومى وفارسي ، أيام مرفوعه برگيريم وهر يكى را جدا جدا

I

بنهيم . آن گه فضل ميان هر دو عدد معلوم كنيم . آنچه حاصل آيد عدد أيام كبايس بود

I

مرفوع از آن « 1 »

I

سال‌ها . آن را بسط كنيم تا أيام كبايس حاصل آيد .

فصل سيوم : I

فصل سيوم :

I

در استخراج مدخل سال‌ها وماه‌ها از أيام أسابيع ، به حساب

وآن دو قسم است :

قسم I

قسم

I

أول : در معرفت مدخل سال‌ها

وآن سه نوع است :

نوع أول ؛ ضرب كنيم سال‌هاى تامه را

( 1 ) . " آن " در أصل نسخه دو بار تكرار شده است .