زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٤٥

فصل سيوم : در بيان تواريخ و I

ندارد ؛ گاه باشد سه ماه يا چهار ماه پياپى ، سى روز آيد وگاه باشد دو ماه يا سه ماه

I

پياپى ، بيست ونه روز آيد .

اما ماه قمري وضعي آن است كه أهل حساب به جهت آسانى ،

I

يك ماه را سى روز گيرند ويك ماه را بيست ونه روز . وچون اعتبار سال قمري به حسب

I

ماه‌هاى طبيعي كنند آن را سال قمري طبيعي خوانند ؛ واگر به حسب ماه‌هاى وضعي كنند آن را سال قمري

I

وضعي گويند ؛ وشرح هر يك بعد از اين كرده شود .

فصل سيوم : در بيان تواريخ و I

فصل سيوم : در بيان تواريخ و

I

أصناف آن

اما تاريخ ، مدتي است معلوم كه استناد آن به أول سالى كنند كه در آن سال ، حادثه‌اى

I

عظيم واقع شده باشد از حوادث آسمانى يا زمينى كه مثل آن واقع نشود مگر به روزگار دراز

I

يا حكم پادشاهى بنياد پيوسته باشد در اين امر خطير . واز تواريخ مشهور چون تاريخ طوفان

I

وديگر تواريخ كه أهل اين صنعت ، بنياد رصدها وزيج‌ها وتقويم‌ها بر آن نهاده‌اند وغير آن ،

I

وآنچه متداول است در زمان ما كه علماى اين علم متفق‌اند بر صحت آن ، اين است كه

I

ذكر كرده مىشود بر ترتيب مبادى هر يك . ومقدم همه : تاريخ طوفان است كه أول أو روز

I

جمعه بوده است .

ديگر : تاريخ بخت النّصر « 1 » أول است بابلى كه از زمان جلوس أو گرفته به تخت پادشاهى ،

I

وأول أو روز چهارشنبه بوده است . وسال‌هاى أو فارسي است وأسامي ماه‌هاى أو به لغت

I

قبطيان . وهر ما هي را سى روز گيرند وخمسهء مسترقه را در آخر سال الحاق كنند . وبطلميوس

I

در كتاب مجسطى ، أصول أوساط حركات كواكب بر اين تاريخ نهاده است . وقبطيان

I

در قديم الزمان اين تاريخ استعمال مىكرده‌اند . ونام‌هاى ماه‌هاى أو چنان كه در مجسطى مسطور

I

است اين است كه در جدول ثبت افتاده كه در قديم بوده است : .

( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] بختنّصر