زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٤٠٩

فصل أول : در شرح وتعريفات آن

أول دفعهء أول حمل است ؛ وباقي را بر اين قياس بايد كردن . وچون نظر كرديم در حدود اين سال ، اين

I

دو كوكب ، سه بار قران كردند به مسير تقويم . قران أول ، روز جمعه سيزدهم جمادى الأخر در برج عقرب ،

I

به يك درجه وسى وهفت دقيقه به حسب رؤيت ؛ واين قران مسترقه است . قران دوم در شب « 1 »

I

دوشنبه پنجم ماه محرم سنهء ست وسبع مايهء هجرى در حالت استقامت وجزو قران در

I

ميزان / كدنطيط . واين قران آخرين ، معتبر است . وتاريخ صحيح اين است كه موافق است با شب

I

هشتم مرداد ماه جلالي سال دويست وبيست وهشتم از تاريخ ملكي واين قران از عدد قرانات

I

اين مثلثه است ؛ وعدد أو را از قرانات كه به مسير وسط كرده‌اند حساب مىكنيم وقران هفتم مىنويسيم .

اما قران نحسين در سرطان در حدود سى سال اتفاق مىافتد ؛ وقران سعدين در حوت در حدود

I

دوازده سال . واحتراق زحل در بعد ابعد چون وقوع أو از نوادر است ، زمان أو معين نيست .

I

وأهل صناعت ، طالع سال را به جاى طالع آن قران به كار مىدارند كه در آن سال واقع مىشود وحكم

I

آن قران از آنجا مىكنند ؛ واين بر طريق بدل تواند بود .

باب دوم : در معرفت كسر تعديل I

باب دوم : در معرفت كسر تعديل

I

الأيام بلياليها

وآن دو فصل است :

فصل أول : در شرح وتعريفات آن

فصل أول : در شرح وتعريفات آن

وچون پيش از اين

I

بيان كرده‌ايم كه تعديل الأيام بلياليها عبارت از تفاوتى است كه ميان أيام وسطى

I

وحقيقي بود ؛ وآن مركب باشد از دو تفاوت : أول ، آنكه از جهت سرعت وبطو شمس ، به جهت

I

تشابه حركت أو بر حوالي مركز خارج واختلاف بر حوالي مركز عالم لازم آيد . وغايت آن به قدر

I

ضعف تعديل أعظم باشد ، وآن چهار درجه به تقريب . ودر نصف اوجى ، يعنى در نصفى از أوج كه

I

منتصف آن نصف بود ، أيام حقيقي از أيام وسطى كوتاه‌تر باشد به سبب بطو سير ؛ و

I

در نصفى ديگر ، درازتر بود براي سرعت سير . دوم ، آنچه از جهت اختلافى كه ميان درجات


( 1 ) . " در شب " در أصل نسخه دو بار تكرار شده است .