زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٤٠٣

فصل 4 : در شرح قرانات I

هر يك همچنين باشد كه تقرير كرديم بي زيادت ونقصان . وچون از شرح اين ضوابط فارغ شديم

I

بعد از آن واجب آمد به تقسيم أنواع آن شروع كردن ومدت هر يكى از سال‌هاى شمسي حقيقي

I

بيان كردن . اما قران أصغر يك قران است از افراد قرانات مذكور ومدت أو از سال‌هاى شمسي

I

طبيعي ، نوزده سال است وصد وسيزده روز چنان كه بيان كرده‌ايم .

اما قران أوسط أول قران‌هاى

I

يك مثلثه است كه عدد قرانات أو از ده باشد يا نه . پس اگر عدد قرانات أو نه بود ، آن را

I

أوسط ناقص گوييم ومدت آن صد وهفتاد وهشت سال ودويست وهفتاد ويك روز

I

باشد . واگر عدد قران‌هاى أو ده بود ، آن را أوسط كامل گوئيم ومدت آن صد ونود وهشت سال

I

ودويست وبيست روز باشد .

اما قران أكبر قرانات يك دفعه است از آن چهار مثلثه

I

كه عدد قرانات أو چهل باشد يا سى ونه . پس اگر عدد آن سى ونه بود ، آن را أكبر ناقص گوئيم

I

ومدت آن هفتصد وهفتاد وچهار سال ودويست روز بود . واگر عدد قرانات أو چهل

I

باشد ، آن را أكبر كامل خوانيم ومدت آن هفتصد ونود وچهار سال وصد وچهل ونه روز باشد .

I

اما قران أعظم أول قران‌هاى سه دفعه است از آن يك برج از آن سه برج آتشى ، وعدد قران‌هاى

I

أو صد ونوزده باشد يا هفتاد ونه . پس اگر عدد آن هفتاد ونه بود ، آن را أعظم ناقص گوييم و

I

مدت آن هزار وپانصد وشصت سال وسيصد وپنجاه روز باشد . واگر عدد آن صد ونوزده

I

بود آن را أعظم كامل خوانيم ومدت آن دو هزار وسيصد وشصت وسه سال وصد وسى وچهار روز

I

باشد .

اما قران اقدم أول قران‌هاى يك دور است از آن ادوار سه‌گانه ذكر كرده‌ايم ، وعدد قران‌هاى أو سيصد وپنجاه

I

[ و ] هفت بود يا سيصد وهفده . پس اگر عدد آن سيصد وهفده بود ، آن را اقدم ناقص گوئيم ومدت آن

I

شش هزار ودويست [ و ] نود وپنج سال ودويست وپنجاه وسه روز باشد . واگر عدد آن

I

سيصد وپنجاه وهفت بود ، آن را اقدم كامل گوئيم ومدت آن هفت هزار ونود سال وسى وهفت