زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٤٠٢

فصل 4 : در شرح قرانات I

اما ضابطهء ديگر آن است كه چون انتقال قران ايشان به مثلثهء آتشى بود وآغاز آن از حمل باشد ،

I

دور بار ديگر بعد از تمام شدن هشتاد قران در چهار مثلثه به دو دفعه ، مبداء قران انتقا [ ل ] به مثلثهء

I

آتشى هم از برج حمل بود تا به سه دفعه ، آغاز مثلثهء ناري از برج حمل بوده باشد . ودر بار سوم ،

I

سى ونه قران بيش نمىكنند . بدان سبب كه قران سى ونهم در بيست وهفت درجه وكسرى

I

از برج عقرب مىافتد كه چون آن بعد ما بين القرانين را بر آن مىافزائيم ، أسد حاصل مىآيد

I

به صفر درجه وكسرى . پس عدد قرانات سه دفعهء أو ، صد ونوزده قران ديگر تمام كنند .

I

چنان كه در بار أول ودوم ، هشتاد قران كرده باشند ودر بار سوم ، سى ونه .

ترتيب انتقال

I

به هر مثلثه به همان ضابطه است كه پيش از اين گفتيم . آن گاه نوبت به برج قوس رسد وبه سه دفعهء

I

ديگر ، آغاز مثلثهء ناري از أو بود تا در مدت نوبت أو ، صد ونوزده قران ديگر تمام كنند تا

I

بعد از آن باز نوبت به حمل رسد . پس عدد قرانات مدت نوبت ابتداى اين سه برج ناري ، سيصد و

I

پنجاه وهفت بود واين دور أول باشد كه نوبت ابتداى هر يكى از اين سه برج ناري به سه دفعه

I

رسيده بود وعدد قرانات هر يك تمام شده . پس چون باز نوبت به حمل رسد مبداء دور

I

دوم بود . وچون مدت دور دوم نيز تمام شود به همان اعتبار كه عدد قرانات هر يكى از سه برج

I

ناري تمام شده بود آن گاه باز نوبت به حمل رسد كه مبداء دور سوم باشد وعدد قرانات

I

هر يكى از اين دو دور ديگر سيصد وهفده بيش نبود بدان سبب كه دو برج ناري را در اين

I

دو دور ، سه بار نوبت ابتداست ويك برج را دو بار ؛ وهميشه عدد از يك نوبت ناقص ، چهل قران است

I

كه از عدد قرانات هر يكى از آن دو دور كم مىشود . وعدد أنوار منحصر است در سه ؛ زيرا كه ضبط

I

قرانات بدين سه دور كم مىشود وعدد قرانات أو نهصد ونود ويك باشد .

وبعد از تمام

I

شدن سه دور چون باز نوبت به حمل رسد آن را مبداء دور أول خواهيم . وترتيب ادوار وعدد قرانات