زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٣٩٠

فصل أول : در ذكر ادوار ألوف وانتهاآت عالم وشرح وتفصيل آن I

پنجم ماه ذوالقعده . ديگر بار آن فضله را بر اين حاصل جمعات وساعات تحويل افزوديم

I

تا آمد چندين أيام وساعات وكسور / ح‌يط . چون اين ساعات بيشتر از ساعات روز تحويل است ،

I

آن را از اين كم كرديم ويكى بر أيام جمعات افزوديم تا حاصل آمد ساعات از شب چهارشنبه اين / يرلح .

I

وروز چهارشنبه كه مدخل سال هفتادم است از تاريخ ولادت ، مطابق است با شانزدهم

I

ذوالقعده از سال هفتصد وچهارم تاريخ مذكور .

وبه جهت مثال جدولى وضع كرديم تا نمونهء آن

I

جدول باشد كه به جهت تحاويل وضع مىبايد كردن ؛ وجدول اين است . پنجم جدول دستور

I

استخراج تقويم كواكب است در زمان تحويل هر سال . وبه جهت استخراج تقاويم شش كوكب به غير از

I

آفتاب ، دستور همچنان است كه در فصل أول از اين باب بيان كرديم ؛ بدين سبب اينجا نياورديم كه مكرر باشد .

I

وهر كه بر اين أصول واقف شود ، در تسهيل اعمال تحاويل ، بسيار ضابطه أو را دست دهد .

I

مقالت پنجم : در ذكر باقي اعمال نجومى وترتيب جداول اين كتاب

مقالت پنجم : در ذكر باقي اعمال نجومى وترتيب جداول اين كتاب

وآن سه باب است :

I

باب أول : در بيان ادوار ألوف وانتهاآت وفردارات وقسم أيام I

باب أول : در بيان ادوار ألوف وانتهاآت وفردارات وقسم أيام

I

عالم بر سال‌هاى كواكب وقرانات وآنچه أهل صناعت نجوم در احكام عالم به كار دارند

وآن

I

چهار فصل است :

فصل أول : در ذكر ادوار ألوف وانتهاآت عالم وشرح وتفصيل آن I

فصل أول : در ذكر ادوار ألوف وانتهاآت عالم وشرح وتفصيل آن

I

مقدمه : دور ، عبارت است از مقدار زمان حركت كوكب از مبدأ معين تا رسيدن أو باز

I

به همان مبدأ . يا شمردن مقدار عددي در مرتبه‌اى از أول آن تا به آخر براي حكمي . پس همچنان كه

I

مراتب اعداد ، چهار است ؛ آحاد وعشرات ومات وألوف عدد ادوار نيز چهار است ؛

I

أعظم وأكبر وأوسط وأصغر . ومبداء ادوار از روى مكان ، أول نقطهء حمل است و

I

از روى زمان ، أول أيام عالم كه نزديك علماى فرس وبعضي از حكماى هند چنان كه ابومعشر ذكر

I

مىكند « 1 » در كتاب ألوف ، وروايت مىكند صاحب كتاب الأزمنة « 2 » والدهور از آل

I

( 1 ) . " مىكند " در أصل نسخه دو بار تكرار شده است . ( 2 ) . [ در أصل نسخه : ] الارمنه