زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٣٨١

فصل سوم : در بيان I

كرده باشيم آن را تسويه كنيم به طريق مشهور ؛ واگر تخفيف كنيم به طريق أهل مغرب . وسهمى چند بيرون

I

آوريم وثابته چند ، چنان كه عادت است ميان عامهء منجمان . واز احكام اختصار كنيم به احكام

I

ترتيب ؛ واگر مبالغه كنيم احكام دوازده خانه به آن أضافت كنيم .

فصل سوم : در بيان I

فصل سوم : در بيان

I

دستور تحاويل وأنواع آن

وآن منحصر است در پنج جدول ، چنان كه شرح كرده شود . اما چون

I

طالع مولودى استخراج كرده باشيم با تمامت دلايلى كه ذكر كرده‌ايم ، يا دستور دلايل تسييرى كه

I

تسيير دلايل اصلى بر آن گذرد تا هزار وشصت ودو دليل مرتب ؛ وبه مثل آن از دلايل تحويل ،

I

دستوري ديگر سازيم كه دلايل اصلى وتحويلى بر آن گذرد . بعد از آنكه استخراج طالع تحويل كرده باشيم

I

به أصول همان زيج كه استخراج طالع مولود كرده‌ايم به حسب طول وعرض بلد ولادت ؛ ومذهب

I

بعضي از متأخران آن است كه به حسب طول وعرض بلد مسكن مىبايد كردن . واين به قياس أقرب است ؛

I

وطريق احتياط آن است كه به هر دو وجه عمل كنيم .

وبه حسب اين طالع ، جميع دلايل بيرون آوريم . بعد از آن

I

نظر كنيم تا انتهاى سنوى از طالع أصل به كدام برج رسيده است . آن را طالع انتها خوانيم وزايجه

I

بركشيم مركب از سه طالع : يكى ، طالع أصل ؛ دوم ، طالع انتها ؛ سوم ، طالع تحويل ، چنان كه طالع أصل محيط همه بود ،

I

وطالع انتها محيط به طالع تحويل . وبرج طالع تحويل را به جاى طالع ثبت كنيم . وآن دو طالع ديگر را

I

آنجا كه اتفاق افتد ، وقوع ايشان از بيوت طالع تحويل وكواكب اصلى را با ديگر دلايل آن در

I

بيوت طالع أصل بنويسيم ؛ وكواكب تحويلى را با ديگر دلايل آن در بيوت طالع تحويل . وچون درجات

I

برج انتها ، مساوى درجات طالع أصل است ، درجات دوم انتها نيز مطابق درجات دوم

I

أصل است . ودرجات باقي بيوت انتها به همين قياس مطابق باقي بيوت أصل . پس همچنان كه

I

در بيوت طالع أصل وتحويل ، درجات مراكز آن بيوت مىنويسيم ، به حسب تسويه البيوت آن

I

طالع در بيوت طالع انتها به همين قياس نيز واجب است كه درجات بنويسيم تا از آنجا معلوم