زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٣٨٠

فصل 2 : I

اما چون از اعمال فارغ شويم شروع كنيم به احكام آن ، بدان سبب كه بناى احكام بر اعمال است و

I

ثمرهء اعمال احكام . وآن چهار نوع باشد : أول ، احكام خلقت ؛ دوم ، احكام تربيت ؛ سوم ،

I

احكام كميت عمر ؛ چهارم ، احكام كيفيت آن . واينجا جاى اين سخن نبود به همين قدر كفايت كرديم . وچون

I

از بيان اعمال مرتبهء أعلى فارغ شديم بعد از آن تقرير آن مرتبهء ديگر كنيم بر سبيل اجمال .

اما مرتبهء

I

أوسط : وترتيب اعمال آن چنان است كه بعد از آنكه استخراج طالع كرده باشيم آن را تسويه كنيم

I

به طريق مشهور ومراكز محققه . واز سهام آنچه مهم بود قريب بيست وچهار سهم بيرون آوريم ،

I

واز كواكب ثابته همچنين . ومطارح شعاعت به طريق ابن‌صوفى يا ابوريحان ، واگر بسيار مبالغه

I

كنيم به طريق امتزاج مطالعين . واز دلايل عمر ، هيلاج را ودرجهء طالع وعاشر را تسيير كنيم هم به امتزاج

I

مطالعين .

واگر در اين باب خواهيم مبالغه كنيم همان دليل را كه مدار حكم بر اوست عرض أفق حادث

I

بيرون آوريم وتسيير كنيم .

اما مرتبهء أدنى : وترتيب اعمال آن چنان است كه چون طالع استخراج