زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٣٧٩

فصل 2 : I

جهات آن عروض از شمال يا جنوب .

وبه جهت مثال دليلي چند در آن جدول ثبت كرديم تا باقي از آنجا معلوم شود :

- - - - -

اما مثال دستور تسيير دلايل اصلى چنان است كه به جهت هر دليلي جدولى بركشيم بر يك صفحه

I

يا در دو صفحه ، وبه حسب عدد سال‌هاى عطيهء عمر مولود ، طول آن جدول منقسم گردانيم . وعرض أو را منقسم

I

گردانيم به شش قسم غير متساوي : قسم أول ، جهت آنكه عدد سال‌ها در آنجا نويسيم . قسم دوم ، جهت تسيير

I

مطالع . قسم سوم ، جهت درجهء قسمت آن دليل . قسم چهارم ، جهت قاسم درجهء آن دليل . قسم پنجم ، جهت شريك

I

قاسم كه آن را مدبر مىخوانيم . قسم ششم ، جهت تعيين أوقات گذشتن آن دليل دلايل اصلى . وبه جهت

I

تسيير درجهء طالع وسابع ودرجهء هيلاج اين جدول نهاديم تا دستور تسيير باقي دلايل را از اينجا معلوم

I

كنند . وقاعدهء اين عمل چنان است كه اگر دليل مسّير اليه را عرض نباشد ، از برابر درجهء أو مطالع برگيريم

I

از جدول مطالع عرض أفق مسيّر ؛ واز آنجا قوس تسيير بيرون آوريم . واگر دليل مسيّر اليه را عرض بود ،

I

مطالع مصحح أو به أفق حادث دليل مسير استخراج كنيم . واز آنجا قوس تسيير بيرون آوريم وحصهء أو از

I

شهور وأيام معلوم كنيم . ودر پهلوى آن دليل كه تسيير بر آنجا خواهد گذشتن ثبت كنيم ،

I

از برابر آن سال كه رسيدن تسيير بدان دليل در آن سال باشد .

وجدول اين است :