زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٣٧٨

فصل 2 : I

اما مثال دستور دلايل تسييرى چنان است كه دلايلى را كه تسيير دلايل اصلى بر آنجا گذرد از بيوت

I

وكواكب وسهام وغير آن به جهت آن جدولى بركشيم كه اقسام طولى أو ، به عدد آن دلايل بود در يك

I

صفحه يا دو صفحه چنان كه آسان‌تر باشد . وابتدأ از أول برج طالع كنيم ونام آن برج بر بالاى آن جدول

I

بنويسيم . وبه عدد آن دلايلى كه در آن برج افتد ، آن برج را قسمت كنيم به سه قسم يا چهار يا بيشتر چنان كه اقتضا

I

كند . به حسب آن اعداد ، در عرض باز هر قسمي را از آن اقسام عرضى به دو قسم كنيم : يكى بزرگ جهت آنكه أسامي

I

آن دلايل را با دقايق در آنجا ثبت كنيم به ترتيب از أول آن برج تا آخر . وبا دلايل ديگر بروج همين

I

عمل كنيم تا برج دوازدهم طالع .

وما به جهت مثال برج طالع را ثبت كرديم تا باقي بروج از آنجا معلوم كنيم :

اما مثال دستور دلايل اصلى كه تسيير خواهيم كردن وآن چنان است كه دلايلى را كه خواهيم كه تسيير آن كنيم

I

چون بيوت وكواكب وسهام وغير آن در جدولى ثبت كنيم ، واز درجهء طالع ابتدأ كنيم وترتيب درجات

I

بروج وبيوت طالع مىنويسيم تا آخر درجات خانهء دوازدهم در اقسام طولى آن جدول ، به چندان

I

عدد كه اقتضا كند . آن گاه عرض آن جدول را منقسم گردانيم به پنج قسم : قسم أول ، به جهت أسامي دلايل ؛ قسم دوم ، به جهت موضع مصحح آن دلايل ، وآن برج باشد ودرجه ودقيقه كه آن را درجات

I

مصححه مىخوانيم ؛ قسم سوم ، به جهت مطالع مصحح ايشان ؛ قسم چهارم ، به جهت عروض آفاق حادثهء آن دلايل ؛ قسم پنجم ، به جهت