زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٣٦٧

فصل 2 : I

سعد ؛ بيست وسوم ، استيلا بر جزو مقدم شمس . ورد ، آن است كه ميان دو كوكب كه اتصال بوده باشد

I

به نقل نور آن اتصال تازه گردد . وهر يكى از اين أصناف در اين مرتبه هفت بهره دارد از قوت .

I

قسم دوم ، در بيان قوت‌هاى ميانه اثر ، وعدد أصناف آن چهل وشش است ، يازده در مرتبهء أعلى از اين

I

قسم :

أول ، أقامت براي استقامت ؛ دوم ، سرعت سير ؛ سوم ، حد ؛ چهارم ، مثلثهء أول ؛ پنجم ، صعود در فلك

I

أوج ؛ ششم ، صعود در فلك تدوير ؛ هفتم ، صعود در شمال ؛ هشتم ، بودن كوكب بالاى زمين ؛ نهم ، برج مذكر

I

مذكر را ؛ دهم ، برج مونث ، مونث را ؛ يازدهم ، برى از نحوس . وهر يكى از اين أصناف در اين مرتبه شش

I

بهره دارد از قوت وهفده در مرتبهء أوسط از اين قسم :

أول ، استعلا ؛ يعنى بودن كوكب در دهم يا يازدهم

I

ديگرى ؛ دوم ، ربع مقبل زايد ؛ يعنى ميان عاشر وطالع ونظير أو ؛ سوم ، عرض شمالي ؛ چهارم ، زيادت

I

نور در ماه ؛ پنجم ، زيادت قدر ؛ ششم ، زيادت سير ؛ يعنى بهت أو بيشتر از سير وسط أو بود ؛ هفتم ،

I

زيادت عدد ؛ يعنى بودن كوكب هابط در أوج تدوير ؛ هشتم ، زيادت حساب ؛ يعنى تعديل ثاني

I

كوكب زايد بود بر مركز يا بر خاصه ؛

اما زيادت نور وقدر وقتي است كه كوكب در نطاق دوم

I

وسوم است .

وزيادت نور ماه وقتي است كه قمر از تربيع أول شمس گذشته است وبه تربيع ثاني نرسيده .

I

نهم ، درجهء سهم السعادهء ؛ دهم ، درجهء نيره ؛ يازدهم ، درجهء مظلمهء زحل را خاصه به حسب مناسبت ؛ دوازدهم ،

I

مثلثهء أول سعد ؛ سيزدهم ، ربع مذكر ، مذكر را ؛ يعنى آن ربع كه ميان عاشر است وطالع ونظير أو ،

I

وربع مونث ، مونث را ؛ يعنى آن ربع كه ميان طالع است ورابع ونظير أو ؛ چهاردهم ، وجه ؛ پانزدهم ،

I

نه بهر ؛ شانزدهم ، مثلثهء ثانيه ؛ هفدهم ، دوازده بهر . وهر يكى از اين أصناف در اين مرتبه پنج بهره دارد

I

از قوت وهجده در مرتبهء أسفل است از اين قسم :

أول ، بيت مايل ؛ دوم ، بيت فرح ؛ سوم ، بيت قوت

I

فرح سوم ، بيت قوت ؛ يعنى قوت شمس در عاشر است وقوت ماه در رابع وقوت زحل

I

در ثامن وقوت مشترى در ثاني وقوت مريخ در ثالث وقوت زهره در سابع وقوت