زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — الصفحة ٣٦٦

فصل 2 : I

نه بهره دارد از قوت وهفت در مرتبهء أوسط از اين قسم : أول ، برج شرف ؛ دوم ، استقامت سير ؛ سوم ،

I

اعتلاى فلك ؛ چهارم ، دستو [ ر ] يت ؛ پنجم ، استيلا ؛ ششم ، حيز ؛ هفتم ، طريقهء نيره . اما در حد شرف هر كوكب از أول

I

برج شرف است تا درجهء شرف أو .

واعتلاى فلك آن است كه فلك آن كوكب بالاى فلك آفتاب

I

بود . ودر دستوريت چهار قول است : أول ، آنكه دو كوكب به يكديگر ناظر باشند ودر بيت يا شرف

I

يا مثلثهء خود باشند .

دوم ، آنكه زهره در ميزان بود وآفتاب در أسد يا قوس ، يا زهره در ثور باشد

I

وماه در سرطان بود يا در حوت .

قول سوم ، كمال قوت تشريق وتغريب محمود است وآن علوي را

I

سه درجه است وسفلى را آخر سرعت سير .

قول چهارم ، بودن صاحب طالع است در عاشر وصاحب

I

عاشر در طالع .

وحيز ، بودن كوكب مذكر است در برج مذكر ودر نيمهء روزى فلك ، وبودن كوكب مونث

I

ودر نيمهء شبى فلك .

وطريقهء نيره از درجهء شرف آفتاب است تا درجهء شرف ماه . وهر يكى از اين أصناف

I

در اين مرتبه هشت بهره دارد از قوت .

وبيست وسه در مرتبهء أسفل است از اين قسم :

أول ، تشريق

I

است علوي را ؛ دوم ، تغريب است سفلى را ؛ سوم ، بيت اقبال يعنى وتد ؛ چهارم ، درجهء طالع ؛ پنجم ، درجهء عاشر ؛

I

ششم ، منطقه البروج ؛ هفتم ، ذروهء أوج ؛ هشتم ، ذروهء تدوير وسطى ؛ نهم ، جلب ؛ يعنى بودن كوكب

I

مذكر در نيمهء روزى فلك وكوكب مونث در نيمهء شبى فلك ؛ دهم ، دفع قوت ؛ يعنى كوكبى از حظ خود به ديگرى

I

نگرد وقوت أو را دهد ؛ يازدهم ، دفع طبيعت ؛ يعنى كوكبى از حظ ديگرى به صاحب حظ پيوندد وطبيعت

I

أو را دهد ؛ دوازدهم ، قبول در مكان ؛ يعنى بودن أو در خطوط خود قوى حال ؛ سيزدهم ، ذواليمينين و

I

اين را تيامن نيز خوانند ؛ يعنى بودن كوكب در عاشر ومطرح شعاع هر دو تسديس وتربيع أو

I

بالاى زمين ؛ چهاردهم ، ممر در قران ؛ يعنى آن كوكب كه مستعلى باشد گويند ممر أو راست در قران ؛ پانزدهم ،

I

ممازجت سعود ؛ شانزدهم ، حد سعد ؛ هفدهم ، مكان سهم سعادت ؛ هجدهم ، ظهور كوكب از زير شعاع آفتاب ؛

I

يعنى تحت الشعاع نبود ؛ نوزدهم ، جمع نور ؛ بيستم ، ردّ نور ؛ بيست ويكم ، نقل نور ؛ بيست ودوم ، درجهء ثابتهء